Bij het aantreden van het huidige parlement, na de verkiezingen van mei 2025, beloofde assembleevoorzitter Ashwin Adhin (NDP) een nieuwe koers: meer kwaliteit, meer effectiviteit en een parlement dat sneller en inhoudelijker zou functioneren. Ruim negen maanden later blijkt deze belofte gemakkelijker gezegd dan gedaan. Wat de afgelopen maanden is gepresenteerd, is een aaneenschakeling van vertraging, gebrek aan quorum om onzinnige politieke redenen, chantage en oneerlijkheid.

De agenda van De Nationale Assemblee is overvol en urgent. Wetgeving die moet voorkomen dat Suriname internationaal wordt geblacklist, blijft liggen. Wetten tegen witwassen en terrorismefinanciering zijn nog altijd niet op orde. Daarnaast worden minstens zeven financiële wetten die het belastingstelsel moeten hervormen binnenkort worden behandeld. De begrotingsbehandeling laat op zich wachten, mede omdat ook bij de regering zaken niet op orde lijken te zijn.

Binnen de coalitie is het krachtenveld allerminst stabiel. De NDP zit zichtbaar op de voorste rij en zet de toon. Binnen de NPS, met een fractie van zes leden, tekenen zich duidelijke scheidslijnen af — kampen die niet dezelfde richting op bewegen. De PL, A20 en BEP nemen een afwachtende, gematigde houding aan en hebben in de praktijk weinig gewicht in de besluitvorming.

Hoewel alle coalitiepartners zowel inhoudelijke als politieke redenen hebben om niet met elkaar op één lijn te zitten bij de vier initiatiefwetten die te maken hebben met het functioneren van de rechterlijke macht, worden steeds nadrukkelijker vraagtekens geplaatst bij de rol van de ABOP onder leiding van Ronnie Brunswijk. Het is allang geen publiek geheim meer dat deze wetten worden ingezet als politiek drukmiddel richting de regering en de rest van de coalitie. Steun wordt niet primair gekoppeld aan inhoud, maar aan het veiligstellen van partijpolitieke belangen, posities, invloed en andere eisen die weinig te maken hebben met het algemeen belang. Er is weinig of geen sprake van parlementaire afwegingen, maar van ruilhandel.

Het gevolg is zichtbaar en voelbaar en kenmerkt zich in: het niet verlenen van quorum, verdeelde fracties en uitgestelde besluitvorming. Een Assemblee die haar kerntaak; wetgeving maken in het belang van het land, ondergeschikt maakt aan interne machtsspelletjes.

En terwijl deze cruciale wetten blijven liggen, tekent zich een ander patroon af. Er wordt gereisd. En niet weinig. Laat gezegd worden dat internationale missies een legitiem onderdeel zijn van het parlementaire werk. Maar wat ontbreekt, is transparantie en verantwoording. De samenleving hoort te weten waar parlementariërs naartoe gaan, waarom, met hoeveel mensen en tegen welke kosten. Ook wanneer reizen op uitnodiging plaatsvinden en kosten deels worden gedekt, blijven er uitgaven, zoals daggelden die door het parlement worden betaald. Ook regeringsdelegaties zijn frequent in het buitenland zonder dat er openheid van zaken wordt gegeven. 

Daar mag meer tegenover staan dan een summiere mededeling dat er is deelgenomen aan een conferentie of missie. Van volksvertegenwoordigers en de regering mag worden verwacht dat zij inhoudelijk en transparant verantwoording afleggen over wat deze reizen concreet hebben opgeleverd voor Suriname. Want zolang die verantwoording ontbreekt, groeit het beeld dat prioriteiten zoek zijn. Een parlement dat cruciale wetgeving laat liggen, maar wel het vliegtuig haalt, verliest geloofwaardigheid.

Het moet de DNA-leden duidelijk worden gemaakt dat volksvertegenwoordiging geen titel is, maar een verantwoordelijkheid. En op dit moment lijkt die verantwoordelijkheid te licht te worden genomen. Zolang politieke partijen hun eigen belangen blijven veiligstellen ten koste van dat van de samenleving, blijft het parlement wat het dreigt te zijn: een instituut dat niet stuurt, maar wordt gestuurd.

Wilfred Leeuwin