President Chan Santokhi vertelt de legerleiding een overeenkomst met de VS om illegale vliegtuigen te onderscheppen. (Foto: Ranu Abhelakh)
Suriname zal de Aerial Intercept Assistance Agreement (AIAA) tekenen met de Verenigde Staten van Amerika (VS). Dit heeft president Chan Santokhi woensdag bevestigd tegenover de leiding van het Nationaal Leger. “Geen enkel illegaal vliegtuig mag het land binnenkomen. Wij weten dat wij het nodige equipment moeten hebben en de juridische basis wordt binnenkort geformaliseerd. Wij gaan een overeenkomst sluiten met de VS waarbij interventie en onderschepping van (illegale) vliegtuigen mogelijk zullen zijn.”

De president tevens opperbevelhebber der Strijdkrachten sprak de legerleiding toe tijdens de bevorderingsceremonie van bevelhebber Werner Kioe A Sen tot brigade-generaal. Verwijzend naar de aangekondigde FID in de offshore olie-industrie op dinsdag, wees hij het leger op zijn cruciale rol in de bescherming van het grondgebied, maritieme zones en luchtruim. “Wij gaan alles inzetten om te zorgen dat onze soevereiniteit beschermd wordt.”

Het staatshoofd stelde dat elk vliegtuig dat Surinaams territoir binnenkomt met illegaliteit een schending van onze soevereiniteit is. “Het is een primaire taak van het nationaal leger en geen secundaire taak, om te zorgen dat onze soevereiniteit ook beschermd wordt. En daar moeten jullie de verantwoordelijkheid voor nemen om samen met de politie te zorgen dat die inbreuken die plaatsvinden ook effectief aangepakt worden.”

Als het om nationale veiligheid gaat heeft het leger een ondersteunende rol naar de politie. De uitdagingen in het binnenland liggen er in de mijnbouw, op milieugebied en criminaliteit, zei Santokhi. Hoewel de drugstransporten via Suriname in eerste instantie op een politie (recht handhavende activiteit) aangelegenheid lijken is de steun van het leger daarbij ook nodig.

Er moet niet geschroomd worden om buitenlandse assistentie in de vorm van samenwerking aan te wenden. Bij grensoverschrijdende vraagstukken en bedreigingen moet er regionaal en internationaal samengewerkt worden. “Die inbreuk vindt regionaal en niet alleen naar Suriname toe plaats, door de georganiseerde misdaad en dat moeten we gezamenlijk aanpakken.”

Suriname en de VS tekenden in augustus 2023 al de overeenkomst Coöperative Situational Information Integration System. Het gaat om een luchtradar- en sensorsignaal netwerksysteem voor de Caribische regio (Caricom-lidstaten) met recente maritieme informatie van schepen en vaartuigen. Illegaliteit wordt zo in de gaten gehouden en lidlanden kunnen met behoudt van de soevereiniteit over de territoriale wateren, informatie uitwisselen en gezamenlijk optreden tegen de grensoverschrijdende criminaliteit.

Stap twee in het informatie-uitwisselingsprogramma met de Amerikanen is het aangaan van de AIAA voor informatie over het luchtverkeer. Aan het begin van het jaar bezocht Daniel Erikson, VS plaatsvervangend assistent secretaris van Defensie voor het Westelijk Half rond, ons land en stelde de AIAA-ondertekening in het vooruitzicht.

Beide partijen voeren nog onderhandelingen hierover. Een Surinaams multidisciplinair team zal na opleiding belast worden met de radarsystemen. Dit team zal illegale bewegingen te land, op zee en in de lucht moeten identificeren en autoriteiten alarmeren. Zij zullen op hun beurt de informatie gelijk delen met partnerlanden, zodat er gecoördineerd actie volgt in de strijd tegen de illegale handel.