Hans Breeveld
Alles was in kannen en kruiken voor het politieke huwelijk. Dat vernamen wij van één van de huwelijkspartners. Het verbaasde wel menigeen dat in aanloop naar dat huwelijk hoofdzakelijk één partner - de Pertjaha Luhur (PL) -  de gemeenschap steeds weer enthousiast kond deed van de aanstaande verbintenis.

De uitnodigingen waren de deur uit; het eten en de band waren reeds besteld, toen huwelijkspartner ABOP plotseling publiekelijk aangaf dat het huwelijk niet doorging. De PL-leiding bleef trouw, ook aan die bekende zin uit de eerste brief van apostel Paulus aan de Korintiërs: De liefde vergaat nimmer meer.

Op een in de haast bij elkaar geroepen meeting kwam de leiding van de PL superlatieven te kort om de verlovingstijd met de ABOP te beschrijven. Maar dat kon zoon Bronto niet verhinderen om een van zijn - a plaat fasi – toespraken af te steken. Kruipen in de slachtofferrol kon daarbij natuurlijk niet ontbreken. Opvallend waren de zinsneden: “Ik wil niet meer de blaka doti zijn van deze bromkidyari. Ik wil niet meer dat andere groeien ten koste van ons. Ik wil dat we samengroeien”. Het kenmerkende van demagogen is dat ze vaak geen bewijs aanvoeren voor hun beweringen.

Het was aandoenlijk Bronto te horen praten over zijn ABOP-‘stiefbroers en –zusters’. Hij zal ze missen. Hun inspanning om hoge opleidingen te volgen daar heeft hij bijzonder veel bewondering voor. Zoveel bewondering dat ik even moest pauzeren en denken: “Weet Bronto niet dat het Javaanse volksdeel ook veel van deze doorzetters heeft gekend en nog steeds kent”? Dus geen reden om te kruipen in de slachtofferrol en te wijzen naar het groene gras bij de ABOP.

Als iemand die Suriname niet kent, minister Somohardjo hoort spreken over de blaka doti rol van de Javaan dan zou het mij niet verbazen dat deze persoon na die toespraak zou vragen: “Hebben jullie in Suriname ook systemen als segregatie (rassenscheiding) van de Verenigde Staten van Amerika of apartheid als in Zuid-Afrika gekend”?  Terwijl Bronto aangeeft niet meer  de “blaka doti” te willen zijn merk ik op dat nog geen uur later hij en zijn vader alle aanwezige leden op de vergadering tot blaka doti maken. Vader Somo lanceert een voorstel - lees opdracht – om Bronto bij de komende verkiezingen als lijsttrekker aan te stellen. 

Deze dwangmatige opdracht verwacht ik in autoritaire staten als Rusland en Noord-Korea, maar niet in Suriname. In een zich democratisch noemde partij wordt een nieuwe lijsttrekker de leden niet de keel ingedrukt. De vergadering mag slechts als applausmachine fungeren. Vader Somo geeft aan dat de aanwezigen niet alleen moeten applaudisseren. Neen, hij verwacht een staande ovatie. Ouders zijn vaak trots op hun kinderen, dus ik neem dat voor lief. Maar aan Bronto Somohardjo wordt maandelijks door de belastingbetalers een behoorlijke som geld uitgekeerd om als minister van Binnenlandse Zaken te fungeren. 

Van juist deze minister mag worden verwacht dat hij weet dat in artikel 53 van onze Grondwet staat dat de interne organisatie – van de partij – democratisch moet zijn. Dit moet onder meer tot uitdrukking worden gebracht door - het vereiste dat voorgedragen kandidaten voor de volksvertegenwoordigingen binnen de partijstructuren moeten zijn verkozen”.  Maar ook nu blijkt weer dat het niet allen koks zijn die lange messen dragen. Als Suriname straks weer enkele treden op de Democratie index daalt dan weten wij tenminste in welke richting we de oorzaak moeten zoeken.

Maar ook wat de Corruptie index betreft heeft de leiding van PL de naam van Suriname bezoedeld. Na het dwangmatig verzoek van de voorzitter van de partij gesticuleert de ondervoorzitter Bronto naar rechterkant, waar een 8 tot 9-tal goed uit de kluiten gewassen heren stonden. Als zijn handbewegingen kennelijk niet begrepen worden gaat Bronto er zelf naar toe. Enkele seconden later lopen zij naar het spreekgestoelte waar voorzitter Somohardjo door twee van hen wordt opgetild, terwijl de overige, gewapend met de in Zuidelijk Afrika populaire plastiek toeters bekend als vuvuzela, voor de nodige babari en dyugu dyugu zorgen. Bij het zien van dit schouwspel kan je slechts denken: “Voor wat, hoort wat”. En precies dat is corruptie. Vader overtreedt een grondwetsartikel en ik toon mijn dankbaarheid.

De leden van PL waren reeds eerder als blaka doti behandeld, toen de voorzitter aangaf niemand anders als opvolger van de partij te vertrouwen dan zijn zoon. Terwijl een politieke partij - als het goed is - aan de leden toebehoort en de structuren de leidinggevende moeten kiezen en controleren.

Wanneer Bronto spreekt over 65.000 wongdjowo, dan zou dit getal in constitutioneel rechterlijke zin primair gekoppeld moeten worden aan het aantal volksvertegenwoordigers. Indien u dat wilt - naar het aantal volksvertegenwoordigers die uit deze groep afkomstig zijn. We merken dan dat het aantal volksvertegenwoordigers afkomstig uit het Javaanse volksdeel thans 6 bedraagt. Dat slecht 1 (één) van hen uit de PL afkomstig is, is zeker een onderzoek waard.

 Hans Breeveld