Eredoctoraat voor Cynthia McLeod-Ferrier

Cynthia Mc Leod-Ferrier heeft woensdag het Eredoctoraat in de Letteren en Geschiedenis door de Anton de Kom Universiteit, toegekend gekregen. Tijdens de promotie ceremonie in de Hervormde Kerk, werd de erepromovendus verrast met een lied gezongen door Denise Jannah waarin de maatschappelijke bijdrage van McLeod-Ferrier aan het publiek werd gepresenteerd.

Mc Leod-Ferrier is auteur van belangrijke historische romans, waarvan de eerste 'Hoe duur was de suiker' was, waarmee zij wereldfaam kreeg. Met ere onderscheidingen in Suriname, Nederland en de Verenigde Staten van Amerika, is de thans 87-jarige McLeod-Ferrier, voorgedragen voor het Eredoctoraat en heeft zij woensdag haar rede getiteld: 'Geschiedschrijving in relatie tot Historische Roman. Kan een historische roman de geschiedschrijving beïnvloeden?' voorgedragen. Zij ving haar rede aan met de stelling: 'Een volk dat geen toegang heeft tot de bronnen van zijn geschiedenis, krijgt een zelfbeeld dat gebaseerd is op mythen en stereotypen', welke haar motto werd voor langdurig historisch onderzoek ( 1983-2003), met als resultaat de publicatie van tien historische romans, waarin zij heeft getracht de Surinaamse geschiedenis te ontdoen van mythen en stereotypen."

Tot het eind van de twintigste eeuw was het onmogelijk om authentieke documenten te bestuderen van voor 1850, zei Mc Leod in haar rede. Als kind had ze grote belangstelling om meer te weten over de slavernij en las ze veel boeken over de Surinaamse geschiedenis, wat haar bracht bij Elisabeth Samson. Na uitgebreid bronnenonderzoek, concludeerde McLeod-Ferrier dat de geschiedschrijvers vanuit het perspectief dat Elisabeth Samson een slavin was geweest van een Duitse man en van hem vermogen had geërfd, hadden belicht.

Uit de vele bestudeerde correspondentie tussen Gouvernements Secretarie en de Societeit van Suriname, bleek dat de blanke man van Elisabeth Samson had geërfd en niet andersom. Mc Leod-Ferrier besloot met haar oneindige creativiteit, een roman te schrijven na onderzoek in Nederland en zelfs Duitsland. Ze gaf Elisabeth Samson, een karakter met een menselijk leven, want ze was in tegenstelling tot de geschiedschrijving, geen slavin maar een vrije negerin.

Politiek bestuurlijke feiten waren belangrijk voor de geschiedschrijving in de 18e eeuw en over slavernij werd in de 19e eeuwse geschiedschrijving weinig vastgelegd. Met de eurocentrische opvoeding van de nazaten van slaven veranderde niet veel over de opvatting dat in de geschiedenisboeken weinig aandacht was besteed aan slavernij tot de jaren 60 en 70 van de 20e eeuw toen de nazaten van slaven de aandacht van de voormalige moederlanden vestigden op het onmenselijk systeem van de slavernij.

De recente excuses van de Nederlandse regering, vraag om vergiffenis en plannen voor een slavernijmuseum in Amsterdam keren het tij in de geschiedschrijving, die volgens McLeod geen plaats had voor gevoelens en emoties. In haar rede, gaf McLeod-Ferrier haarfijne uitleg over manumissies, de geconditioneerde vrijverklaring van slaven door naast de blanke- soms ook gekleurde slaveneigenaar. Zij ging in op de interpretatie die aan deze manumissies is gegeven door de doorgaans eurocentrische geschiedschrijvers.

Ook ontdekte zij dat er niets was opgetekend over het compensatiegeld dat gekleurde eigenaren hadden ontvangen bij de afschaffing van de slavernij, terwijl de blanke eigenaren die in Nederland woonden, rijkelijk werden gecompenseerd. Mc Leod sloot de rede af met de conclusie dat haar onderzoek voor het schrijven van historische romans de Surinaamse geschiedschrijving heeft beïnvloed. Door nieuwe feiten over Elisabeth Samson die uit het onderzoek bleken, is 'nieuwe geschiedenis' aangeleverd en de historische roman heeft leven gegeven aan historische figuren die in de geschiedschrijving niet als mensen van vlees en bloed zijn vastgelegd.

Geschiedschrijving moet vanuit Surinaams perspectief plaatsvinden en het maatschappelijk en menselijk aspect mag niet achterwege gelaten worden, want dat zal volgens Mc Leod-Ferrier de geschiedenis verlevendigen en boeiend maken. Na een daverend applaus werd het eredoctoraat verleend aan Cynthia McLeod-Ferrier door prof.dr. S. Venetiaan, voorzitter van het Bestuur van de Anton de Kom Universiteit en ontving de ere doctor, haar bul van de decaan van de faculteit der Humaniora.

De ere promotor, dr. C.Abrahams-Devid gaf het publiek in de laudatio (lof rede), een illustratie van de rijke bijdrage van het onderzoek van Mc Leod, als reden van de voordracht van het eredoctoraat. Prof.mr.dr. M. Veira, voorzitter van de Commissie van de ere promotie, haalde in de felicitatiebeurt, herinneringen op van de periode toen Cynthia Mc Leod-Ferrier, als docent verbonden was aan de Algemene Middelbare School en benadrukte de grote inspiratie die de eredoctor is voor Suriname. Na een dankwoord van Cynthia Mc Leod, trad het veelzijdig publiek in een lange rij naar voren om deze bijzondere wetenschapper en schrijfster, en nog veel meer, de nieuwe eredoctor te feliciteren.