Pakistan kent een toestroom van vluchtelingen uit Afghanistan sinds de Taliban in 2021 weer aan de macht kwamen. (Foto: AFP)
De Pakistaanse regering heeft alle ongeautoriseerde Afghaanse asielzoekers – naar schatting 1,7 miljoen mensen – bevolen het land tegen november te verlaten. Een piek in militante aanvallen langs de grens van de twee landen dit jaar heeft de spanningen laten escaleren.

Pakistan heeft de aanvallen op grensovergangen toegeschreven aan in Afghanistan gevestigde agenten – beschuldigingen die door het Taliban-regime worden ontkend.

Maar het heeft de wrok aangewakkerd in Islamabad, dat dinsdag een harde aanpak van 'illegale' migranten aankondigde.

Vorige week kwamen bij een explosie in een moskee in de stad Mastung, vlakbij de grens met Afghanistan, minstens vijftig mensen om het leven tijdens een religieuze viering.

De Pakistaanse minister van Binnenlandse Zaken, Sarfraz Bugti, leek niet rechtstreeks te verwijzen naar die en een nieuwe aanval in de provincie Balochistan, toen hij dinsdag het harde optreden tegen "illegale" Afghanen aankondigde.

Het recht om toevlucht te zoeken in het buitenland is vastgelegd in het internationaal recht. Pakistan heeft honderdduizenden Afghaanse vluchtelingen opgevangen – vooral sinds de Taliban in 2021 weer aan de macht kwamen in Afghanistan.

Volgens de VN staan ongeveer 1,3 miljoen Afghanen geregistreerd als vluchteling, terwijl nog eens 880.000 de wettelijke status hebben gekregen om te blijven.

Maar nog eens 1,7 miljoen mensen verblijven 'illegaal' in het land, beweerde Bugti dinsdag – een duidelijke verwijzing naar degenen die nog geen vluchtelingenstatus hebben verworven.

Hij zei dat deze mensen het land tegen het einde van de maand zouden moeten verlaten – hetzij vrijwillig, hetzij via gedwongen deportatie.

"Als ze niet gaan... zullen alle wetshandhavingsinstanties in de provincies of de federale overheid worden ingezet om ze te deporteren", zei hij volgens berichten in de staatsmedia. Hij gaf geen verdere details over hoe een dergelijke operatie zou plaatsvinden.

Hij kondigde ook een taskforce aan die gericht is op het identificeren en in beslag nemen van particuliere bedrijven en bezittingen van 'illegale' Afghanen in het land.

In reactie hierop zeiden Afghaanse functionarissen in Pakistan dat de lokale autoriteiten al begonnen zijn met het oppakken van Afghanen – zowel degenen met als zonder legale status om te blijven.

In een verklaring op X, voorheen bekend als Twitter, zei de ambassade dat er de afgelopen twee weken meer dan duizend Afghanen zijn gearresteerd.

De provincie Balochistan, vlakbij de grens met Pakistan, is een gebied dat regelmatig wordt getroffen door gewapende strijders, waaronder de Tehrik-e Taliban Pakistan (TTP) of de Pakistaanse Taliban, en de militante groep Islamitische Staat.

Eerder deze maand raakten minstens elf mensen – waaronder een prominente moslimleider – gewond bij een explosie in hetzelfde district.

Lokaal staatsbedrijf APP meldde dat Islamabad uiteindelijk wilde dat alle Afghanen in het land zouden vertrekken – zelfs degenen met een legale status en een Pakistaanse verblijfskaart. Het citeerde overheidsbronnen voor zijn rapport.

Bugti zei dat er sinds januari 24 zelfmoordaanslagen hebben plaatsgevonden langs de Pakistaanse grens, waarvan hij meer dan de helft de schuld gaf aan militanten die vanuit Afghanistan opereerden.

Hij kondigde strengere beperkingen aan voor Afghanen die Pakistan vanaf 1 november binnenkomen en zei dat alleen bezoekers met visa en paspoorten zouden worden toegelaten.

Het is de gewoonte dat Afghanen die Pakistan via de landgrenzen binnenkomen, hun nationale identiteitskaart als reisdocument gebruiken. Er is een aanzienlijke achterstand bij het zoeken naar documenten bij Afghanen om Pakistan binnen te komen – en het verkrijgen van visa en paspoorten is een proces van maanden geworden.