Vaak wordt de vraag aan mij gesteld wie moet het land gaan leiden na de komende verkiezingen? Degenen die de vragen stellen gaan ervan uit dat ik voldoende inzicht en kennis heb over de materie. De laatste tijden wordt er regelmatig over het leiderschap van politieke leiders gesproken en geschreven alsof aan dat leiderschap bijzondere kwaliteiten of bovenmenselijke denkvermogen moeten kleven.

Als wij de analyses beschouwen over wat voor kwaliteit een politieke leider allemaal zou moeten beschikken in Suriname dan moet die persoon nog geboren worden. Neem nu de jarenlange gewezen politieke leider van Nederland Mark Rutte,  een historicus die gewoon begonnen is als parlementariër in de Tweede Kamer in Nederland. Door een gedurfde politieke zet tegen regering Balkenende waarvan hijzelf coalitiegenoot was, heeft dat geleid tot zijn politieke leiderschap. Terwijl over Mark van alles en nog wat wordt gezegd en toch heeft hij bijkans vier termijnen kunnen regeren?

Het is niet de politieke leider die over allerlei bestuurlijke kennis moet beschikken maar de Staat moet de noodzakelijke Instituten in place hebben om het denkwerk te kunnen uitvoeren. Uiteraard dient de persoon die de regering gaat trekken aan bepaalde normen en kwaliteitseisen te voldoen. Maar het blijft een kwestie van hoogstaand moraal en fatsoen. Primair moet een regeringsleider, een president of een minister-president van zijn land houden.
Hij/Zij zal de Bijbelse geboden waarop de eed/belofte wordt gelegd eerbiedigen en in achtnemen. “Gij zult niet stelen“ zoals de Bijbel dat bedoelt, zonder oog te verliezen voor de kleine geschenken die God door zijn boodschappers op je weg legt in zijn genade.

De man of vrouw zal een track-record moeten hebben waaruit een legacy  kan blijken over de persoon handel en wandel. Het is helemaal niet zo ingewikkeld zoals men doet voorkomen “Neem de persoon van Carl Breeveld “ in onze gemeenschap als voorbeeld, gewezen lid van De Nationale Assemblee de man zijn legacy kan worden nagetrokken, zijn politieke onkreukbaarheid en zijn morele opvattingen zijn bekend.

Ook moet de persoon voldoende bekwaamheid aan de dag leggen om niet te afhankelijk te worden van de ter zake  deskundigen zijn integriteit moet niet ter discussie staan en eenieder weet dat je integriteit te maken heeft met je betrouwbaarheid, moraliteit de wijze hoe je denk en staat in het leven met je geweten, dat geen orgaan is van je lichaam.
Maar het is nog lang niet af want onze instituties zijn geërodeerd en het was geen vooropgezet plan. Maar gebeurde stelselmatig en de ene regering bakt het bruiner dan de andere.  En zo zijn wij nu beland in een onoverzichtelijke bestuurlijke chaos. (Afwezigheid van orde ).

Onze Wetgevende Macht ( Regering, Staatsraad en D.N.A.) laten het vaak afweten maar ook de Rechterlijke Macht laat forse steken vallen bij haar functie om de burger te beschermen tegen de almacht en willekeur van de Staat.

Hoewel de politieke leider beter gezegd regeringsleider de trekker is van de groep moet hij persoonlijk een sterk rechtvaardigheidsgevoel bezitten en een hoge mate van democratische gehalte hebben ontwikkelt. Herstellen van het vertrouwen van grote delen van de samenleving tegen de overheid zal voor de nieuwe leider de grootste inspanning vergen.
Binnen deze constellatie zijn wij nu beland en moeten een oplossing zien te vinden niet alleen voor het leiderschap maar ook onze totale heroriëntatie m.b.t. ons bestuursvorm vraag om bezinning.    
         
De grootste uitdaging zal zijn de noodzakelijke bestuurshervormingen die Suriname verplicht is in te voeren, aangezien er een gebrek aan kennis van het functioneren van ons staatsbestel alom tegenwoordig is.

Eugène van der San