Vlaggen van de Europese Unie wapperen buiten het hoofdkantoor van de Europese Commissie in Brussel, België. (Foto: Reuters)
Meer dan 50 leiders uit de Europese Unie, Latijns-Amerika en het Caribisch gebied houden vandaag, maandag, hun eerste top in acht jaar, wat een impuls geeft aan het streven van de EU naar nieuwe politieke en economische bondgenoten als gevolg van de oorlog in Oekraïne en verdenking van China.

Tijdens de tweedaagse EU-CELAC-top (Gemeenschap van Latijns-Amerikaanse en Caribische Staten) in Brussel, zullen beide partijen naar verwachting graag economische partnerschappen aangaan, maar delicate discussies over de Russische invasie van Oekraïne en de rol van Europa in de slavenhandel, kunnen de situatie bemoeilijken.

Ongeacht de uitkomst zeiden functionarissen dat de bijeenkomst zelf een stap markeerde in de richting van sterkere banden.

"De belangrijkste kwestie van de bijeenkomst is de bijeenkomst zelf", zei de Argentijnse staatssecretaris voor Latijns-Amerikaanse en Caribische zaken, Gustavo Martinez Pandiani, tegen een kleine groep verslaggevers in Brussel. "Na acht jaar kunnen we weer aansluiten."

De EU heeft gezegd een gezamenlijke verklaring te willen waarin Rusland wordt veroordeeld, maar weet dat dit moeilijk te verwezenlijken zal zijn. Terwijl de meeste CELAC-landen in februari een VN-resolutie steunden waarin een onmiddellijke terugtrekking van Russische troepen werd geëist, stemde Nicaragua tegen en onthielden Bolivia, Cuba en El Salvador zich van stemming.

De Braziliaanse president Luiz Inacio Lula da Silva heeft zichzelf voorgesteld als een neutrale en potentiële vredesmakelaar.

De Europese Unie heeft zich afgesneden van Rusland, dat tot het begin van de oorlog in Oekraïne in februari vorig jaar, de grootste gasleverancier van het blok was.

Het wil ook zijn afhankelijkheid van China verminderen en allianties aangaan met "betrouwbare partners" om meer markten open te stellen voor handel en om mineralen veilig te stellen die cruciaal zijn voor elektrische voertuigen en de bredere overgang naar een koolstofarme economie, een toeleveringsketen die China domineert.

De EU heeft erkend dat zij haar Latijns-Amerikaanse partners soms heeft verwaarloosd naarmate de rol van China in de regio is toegenomen, maar dat regelmatige EU-CELAC-topbijeenkomsten een tegenwicht kunnen bieden aan Beijing.

Alle 60 leiders zijn uitgenodigd voor de gesprekken in Brussel, maar de presidenten van El Salvador, Mexico, Peru en Venezuela behoren tot degenen die naar verwachting niet zullen afreizen.

Hoewel CELAC-partners enthousiast zijn over EU-investeringen, willen ze over het algemeen de economische voordelen van het verwerken en produceren van lithiumbatterijen of elektrische voertuigen, in plaats van de kleinere opbrengst van het verzenden van mineralen die elders worden verwerkt.

De EU gaat door met een handelsovereenkomst met Chili, 's werelds grootste koperproducent en de op een na grootste lithiumproducent, en ambtenaren hebben gezegd dat deze volgend jaar in werking kan treden.

Het probeert ook handelsovereenkomsten te sluiten die in 2018 met Mexico zijn gesloten en met het Mercosur-blok van Argentinië, Brazilië, Paraguay en Uruguay in 2019, hoewel ambtenaren de verwachtingen van eventuele doorbraken tijdens de top hebben gebagatelliseerd.

Voordat de top begint, ondertekenen de EU en Argentinië een memorandum van overeenstemming over energiesamenwerking.

De EU kan ook details geven over plannen om 10 miljard euro (US$ 11,2 miljard) te investeren in CELAC-infrastructuurprojecten, onderdeel van haar Global Gateway-initiatief.