El Niño-planeetopwarmende weerfase begonnen

Een natuurlijke weergebeurtenis, bekend als El Niño, is begonnen in de Stille Oceaan en zal waarschijnlijk warmte toevoegen aan een planeet die al opwarmt door klimaatverandering. Amerikaanse wetenschappers bevestigden dat El Niño is begonnen. Experts zeggen dat 2024 waarschijnlijk het warmste jaar ter wereld zal worden.

Ze vrezen dat het de wereld voorbij een belangrijke mijlpaal van 1,5°C opwarming zal helpen duwen.

Het zal ook het weer in de wereld beïnvloeden, met mogelijk droogte in Australië, meer regen in het zuiden van de VS en een verzwakking van de Indiase moesson.

Het evenement zal waarschijnlijk tot volgend voorjaar duren, waarna de effecten ervan zullen afnemen.

Al maanden zijn onderzoekers er al van overtuigd dat er een El Niño-evenement zou ontstaan in de Stille Oceaan.

"Het neemt nu toe, er zijn al enkele maanden tekenen in onze voorspellingen, maar het ziet er echt naar uit dat het eind dit jaar een piek zal bereiken in termen van intensiteit", zegt Adam Scaife, hoofd van langetermijnvoorspellingen bij de Britste Meteorologische Dienst.

"Een nieuw record voor de wereldtemperatuur volgend jaar is zeker aannemelijk. Het hangt ervan af hoe groot de El Niño blijkt te zijn - een grote El Niño aan het einde van dit jaar geeft een grote kans dat we een nieuw record zullen hebben, de wereldtemperatuur in 2024."

Dit natuurlijke fenomeen is de krachtigste fluctuatie in het klimaatsysteem waar dan ook op aarde. De El Niño Southern Oscillation, of ENSO, zoals het terecht wordt genoemd, heeft drie verschillende fasen: warm, koud of neutraal.

De hete fase, El Niño genaamd, vindt elke twee tot zeven jaar plaats en ziet warm water naar de oppervlakte komen voor de kust van Zuid-Amerika en zich over de oceaan verspreiden en aanzienlijke hoeveelheden warmte de atmosfeer in stuwen.

Recordwarme jaren, waaronder 2016, 's werelds heetste ooit gemeten, vinden meestal plaats in het jaar na een krachtig El Niño-evenement.

Weerbureaus over de hele wereld gebruiken verschillende criteria om te beslissen wanneer deze hete fase aanbreekt.

Voor wetenschappers in de VS vereist hun definitie dat de oceaan gedurende een maand 0,5°C heter is dan normaal, dat de atmosfeer moet reageren op deze hitte en dat er bewijs moet zijn dat de gebeurtenis voortduurt.

Aan deze voorwaarden werd in de maand mei voldaan. In een verklaring zei de Amerikaanse National Ocean and Atmospheric Administration (NOAA) dat "El Niño-omstandigheden aanwezig zijn".

"Dit is een zeer zwak signaal, maar we geloven dat we deze omstandigheden beginnen te zien en dat ze zullen blijven toenemen", zegt Michelle L'Heureux, een wetenschapper bij NOAA. "Onze wekelijkse waarde is de afgelopen week eigenlijk 0,8°C, wat nog sterker is."

De onderzoekers denken dat dit evenement tegen het einde van dit jaar een kans van 84% heeft om matige kracht te overschrijden. Ze zeggen ook dat er een kans van één op vier is dat dit evenement op zijn hoogtepunt de 2°C overschrijdt, wat op het grondgebied van een "super El Niño" komt.

De gevolgen van het begin van El Niño zullen waarschijnlijk enkele maanden achterblijven, maar zullen over de hele wereld worden gevoeld.

Onderzoekers verwachten dat dit onder meer drogere weersomstandigheden in Australië en delen van Azië zal zijn, met mogelijk een verzwakking van de moesson in India. De zuidelijke staten van de VS zullen de komende winter waarschijnlijk natter zijn. El Niño versterkt normaal gesproken de droogte in Afrika.

Als ervaring iets is om af te gaan, zal dit naderende weergebeurtenis grote menselijke en economische kosten met zich meebrengen.

De sterke El Niño in 1997-98 kostte meer dan US$ 5 biljoen met ongeveer 23.000 doden door stormen en overstromingen.

Er is ook een grote kans dat de versie van dit jaar 2024 voorbij 2016 duwt als 's werelds warmste jaar.

De mondiale temperaturen schommelen momenteel rond de 1,1°C boven het gemiddelde in de periode 1850-1900.

Maar een El Niño-gebeurtenis zou kunnen oplopen tot 0,2°C bij dat cijfer, waardoor de wereld naar een onbekend temperatuurgebied wordt geduwd en de symbolische vangrail van 1,5°C, een belangrijk onderdeel van het klimaatakkoord van Parijs, bijna wordt doorbroken.

Onderzoekers hebben onlangs gezegd dat het waarschijnlijker is dan niet om deze grens tijdelijk te overschrijden in de komende jaren.

"We zullen waarschijnlijk wereldgemiddelde temperaturen zien die over vijf tot tien jaar meer een normaal iets kunnen worden, dus het geeft ons wel zo'n portaal naar de toekomst," zei L'Heureux. "En ik denk dat het daarom voor sommige mensen alarmerend is, omdat dit onze nieuwe drempels zijn. En El Niño geeft daar een versnelling aan."