VN-secretaris-generaal Antonio Guterres spreekt de media op 3 mei toe tijdens een bezoek aan het VN-kantoor in de hoofdstad Nairobi, Kenia. De VN-baas is nu in Jamaica. (Foto: AP)
VN-secretaris-generaal António Guterres heeft gewaarschuwde dat de "tragische situatie" van Haïti een bedreiging vormt voor de veiligheid van het Caribisch gebied en daarbuiten. Hij heeft bij de internationale gemeenschap opnieuw aangedrongen op een reactie.

Guterres sprak na een ontmoeting achter gesloten deuren met de Jamaicaanse premier Andrew Holness tijdens zijn eerste bezoek aan het eiland. De ontmoeting komt meer dan drie maanden nadat Holness had aangekondigd dat zijn regering bereid was soldaten en politieagenten naar Haïti te sturen als onderdeel van een voorgestelde inzet van internationale gewapende strijdkrachten.

Guterres merkte op dat geen enkel ander land naar voren is gestapt ondanks het pleidooi van de premier van Haïti en andere topambtenaren afgelopen oktober voor de onmiddellijke inzet van een internationale strijdmacht om een golf van bendegeweld te bestrijden. "We bevinden ons momenteel een beetje in een patstelling", zei hij, eraan toevoegend dat het moeilijk was om de wil te mobiliseren van landen die zo'n operatie het beste zouden kunnen leiden.

Holness, die Haïti in februari bezocht als onderdeel van een regionale actie om de crisis in het land te helpen bemiddelen, zei dat landen die een dergelijke inzet zouden steunen, eerst politieke consensus in Haïti willen zien en een tijdschema voor het beëindigen van de voorgestelde inzet. "Het is niet zo dat onze smeekbeden tegen dovemansoren zijn gericht", zei hij. "Er wordt naar gehoord en geluisterd. De vraag is het tempo van handelen.”

De hoofdstad van Haïti en de omliggende gebieden zijn grotendeels bezweken aan strijdende bendes die buurten zijn binnengevallen en mensen hebben vermoord in een gevecht om meer territorium te controleren. De VN schat dat ze nu tot 80% van Port-au-Prince in handen hebben.

Het geweld is verergerd sinds de moord op president Jovenel Moïse in juli 2021. Volgens de VN zijn in de eerste drie maanden van dit jaar meer dan 840 mensen om het leven gekomen, naast de meer dan 600 mensen die alleen al in de maand april zijn gedood. Dit jaar zijn er tot nu toe ook meer dan 400 mensen ontvoerd.

"Jullie hebben dramatische humanitaire noden. Je hebt een politiek systeem dat verlamd is en je hebt niveaus van geweld door bendes die absoluut afschuwelijk zijn", zei Guterres. Hij zei eerder dat de onveiligheid in Haïti "een niveau had bereikt dat vergelijkbaar is met landen in een gewapend conflict".

De doden hebben een groeiend aantal boze en gefrustreerde Haïtianen ertoe aangezet om gruwelijke burgerwachten te ontketenen, waarbij vorige maand minstens 164 vermeende bendeleden werden gelyncht, aldus de VN.

Frantz Elbé, directeur van de nationale politie van Haïti, zei in een video die zaterdag op sociale media werd gepost dat agenten bendes bestrijden, wapens in beslag nemen en gijzelaars vrijlaten, maar hij gaf geen cijfers.

De VN heeft opgemerkt dat iets meer dan 13.000 agenten in actieve dienst zijn in een land met meer dan 11 miljoen inwoners, waarbij in de eerste drie maanden van dit jaar ten minste 21 politieagenten zijn omgekomen.

"Ik wil de internationale gemeenschap nogmaals vragen te begrijpen dat een effectieve solidariteit met Haïti niet alleen een kwestie van vrijgevigheid is", zei Guterres. "Het is in wezen een kwestie van welbegrepen eigenbelang, want de huidige situatie in Haïti weerspiegelt een bedreiging, een bedreiging voor de veiligheid van de hele regio en daarbuiten."