Uit documenten en mappen blijkt dat grondgebieden van Inheemsen nog steeds worden uitgegeven. Hiertegen wordt er geprotesteerd. (Foto's: René Gompers)
Terwijl Inheemsen voor de zoveelste keer bij De Nationale Assemblee waren voor het grondenrechtenprobleem en door de Assembleevoorzitter zijn opgeroepen om in dialoog te blijven, worden er nog steeds grote delen van van hun woon- en leefgebieden uitgegeven aan derden. Bewoners van  Powakka en Pikin Saron zijn recent weer geconfronteerd met activiteiten op hun gronden. Op de documenten die de Inheemse leiders ter beschikking hebben, staat aan wie, waarvoor en wanneer de gronden zijn uitgegeven. De meest 'recente' was in december 2022. Zo zijn er beschikkingen voor houtkap, ook zijn hele ananasvelden weggegeven. In een geval wordt er een lap grond in een dorp te koop aangeboden door een derde.

Een vertegenwoordiging van Inheemsen en Saamaka is donderdag weer eens naar De Nationale Assemblee geweest voor het grondenrechtenvraagstuk. Dit keer om de conceptwet Collectieve Rechten van Inheemse- en Tribale Volken. De groepen geven aan dat in de huidige vorm, zaken toegevoegd, eruit gehaald of weggelaten zijn waardoor de wet in hun nadeel zal werken. Zo zouden bijvoorbeeld Inheemsen en Tribalen de grond waarop ze al eeuwen wonen, eerst moeten aanvragen. Dit, terwijl de Staat meermalen is veroordeeld om de grondenrechten van deze groepen te erkennen.

Enkele Inheemse leiders tonen na de ontmoeting met Assembleevoorzitter Marinus Bee aan dat hun woon- en leefgebieden nog steeds worden verhandeld zonder hun medeweten. Basja Rendy Sabajo van Powakka: "We kunnen het niet langer accepteren dat dit gebeurt, terwijl we in dialoog zijn. Anders is het dweilen met de kraan open".


"We hebben het op social media ontdekt," geeft kapitein Sergio Sabajo van Powakka aan. "Dorpelingen hebben het ontdekt en gelijk naar ons doorgestuurd. We zijn op onderzoek uitgegaan en dit is het resultaat." Het blijkt dat er in korte tijd minstens 5 lappen grond elk van ruim 3 hectaren aan individuen en een stichting zijn uitgegeven. De documenten tonen data van uitgifte tussen augustus en november 2022. Daaronder vallen landbouwgronden. Ook ananasvelden vallen onder de verkavelde gebieden. "en dit is alleen waarvan we weten," merkt Sabajo op.

Op Pikin Saron zijn bewoners verrast door zwaar materieel in hun woongebied. Het is hen gelukt de activiteiten te stoppen, maar zijn daarna door de politie opgeroepen voor verhoor. Daar is gebleken dat een deel van hun woongebied volgens een beschikking in december 2022 is uitgegeven voor houtkap. Daarnaast wordt er in het dorp een lap grond door een derde ten verkoop aangeboden. "In Pikin Saron zelf, waar een school en het huis van de kapitein staan, wordt er grond verkocht," deelt basja Rinaldo Sabajo verontwaardigd mee.

Bee is voornemens om vanaf 2 mei de wet voor Inheemse- en Tribale grondenrechten te behandelen. VIDS-voorzitter Muriel Fernandes heeft Bee daarna  op het hart gedrukt- nadat hij benadrukte om in dialoog te blijven- erop toe te zien dat gronden ondertussen niet worden uitgegeven. "Want a san dat o kier unu," merkt ze op. "Den kiri unu keba, un abi eng moeilijk keba." Bee: "Zeker nemen we dat mee."