In memoriam Theodorus Emanuel Blanca

Hij was nog maar een tiener en toch waren zijn moed en resoluut optreden opvallend. Hij had een spreekvaardigheid, die tegelijkertijd overtuigend en motiverend was. Vandaar dat hij de dorpsjongeren toen kon motiveren om in en met de praktijk van het dorp economische activiteiten te ontplooien. In groepsverband werd gedaan aan: houtkap, pluimvee en werd de kunst van het traditionele vlechtwerk weer aan de jongeren geleerd.

Om hem in deze periode mentaal te ondersteunen bracht ik literatuur voor hem z.a. 'De ideologen van de derde wereld', en boeken van Nyerere, Mao en anderen. De manier waarop Theo deze informatie interpreteerde en in de praktijk op de jongeren toepaste, maakte heel veel indruk op mij.

Ik herinner mij hoe ik Theo in de jaren ’70 in de Volkspartij introduceerde en ook meenam op de propaganda toer van DA’91. Theo kreeg altijd een spreekbeurt. Eind 1976 liepen de inheemsen van beneden Marowijne de inmiddels bekende protestmars van Albina naar Paramaribo  om aandacht te vragen voor bescherming van hun woongebieden. In de voorbereidingsfase werden talrijke bijeenkomsten in de dorpen gehouden. Samen met Nardo Aluman en Andre Cirino reisde Theo Blanca steeds mee om de dorpelingen voor te lichten en te motiveren om mee te doen aan deze mars.

Theo bleef in Alfonsdorp doorwerken met de dorpsbewoners, tot dat de binnenlandse oorlog abrupt een einde hieraan maakte. Voor Theo en de dorpelingen brak een zeer moeilijke tijd aan. Want kort na het uitbreken van de binnenlandse oorlog, kwam Alfonsdorp tussen twee vuren te liggen, het Jungle Commando (JC) en  het Nationaal Leger. De schermutselingen tussen de twee groepen werden met de dag grimmiger en de dorpelingen leefden in grote angst . En het was Theo die met andere jongeren het besluit nam om met alle dorpelingen te vluchten. Via bospaden werd Wanekreek bereikt en kwamen ze uiteindelijk te Balate in St Laurent. Al gauw werd Theo hier de kampleider en werkte hij met de R.K. nonnen om de mensen te voorzien van de nodige voeding, kleding, etc.

Intussen was de strijd aan de Surinaamse kant in alle hevigheid losgebroken en Alfonsdorp werd plat geschoten. Kort daarna werd een aantal Surinamers te Moiwana gedood. Door een vals bericht  dat Theo hiermee te maken zou hebben, werd hij te St. Laurent door het JC gevangen genomen en afgevoerd naar  Boven- Marowijne te Stoelmanseiland, waar hij zwaar werd mishandeld. In St. Laurent kwamen de inheemsen in verzet en eisten de onmiddellijke vrijlating van Theo. Het gevolg hiervan was dat de Franse militairen Theo mochten ophalen. Toen de helikopter op Balate landde en Theo uit het toestel stapte, was hij onherkenbaar door de mishandelingen.
   
Fysiek is Theo daarna nooit meer de oude geworden. Maar de vluchtelingen uit Alfonsdorp aan de Franse kant en in Paramaribo gaven te kennen heel graag terug te willen naar hun dorp. Ze waren echter bang dat de gevechten nog niet opgehouden waren. Om de dorpelingen te overtuigen dat er niet meer gevochten zou worden, organiseerde Theo met het bestuur en ouderen van het dorp een bijeenkomst waarbij de leiders Thomas Sabajo en Ronny Brunswijk aanwezig waren. Na een lange vergadering  met heftige debatten, riepen de leiders de dorpsbewoners op weer naar huis terug te keren omdat er weer vrede en veiligheid was.

In de laatste jaren voor zijn pensioen, werkte Theo op Bureau Onderwijs Binnenland. Hier heeft hij zich samen met zijn collega’s Bert Eersteling en Brandon en anderen ingezet voor goed onderwijs aan de kinderen van het binnenland. Voor de ondersteuning van het gezin en de familie bij de uitvaart, zeggen we heel veel dank aan het bestuur en bevolking van Alfonsdorp. Theo is overleden op 12 juli.