Het is vijftig jaar geleden dat Suriname zelfstandig werd. Een halve eeuw van hoop en teleurstelling. Een periode waarin wij steeds opnieuw vroegen wanneer ons land echt volwassen wordt. Wanneer het modern wordt. Wanneer de overheid eindelijk de burger centraal zet.

Stel je voor dat Suriname na vijftig jaar onafhankelijkheid durft te kiezen voor een land dat nooit sluit. Een land waar diensten niet vastzitten aan dezelfde uren voor iedereen. Een land dat niet op één ritme draait maar op drie. Een land dat klaar is om te leven op elk uur van de dag.

Iedereen kent de dagelijkse frustraties. Je moet een document ophalen en het loket is al dicht. Je probeert te bellen en niemand neemt op. Je zit vast in het verkeer omdat bijna het hele land dezelfde werktijden heeft. Het kost tijd. Het kost geld. Het kost energie. En het voelt alsof het land zelf stilvalt wanneer de middag voorbij is.

Het grote ambtenarenapparaat wordt vaak gezien als een last. Te veel mensen. Te weinig productiviteit. Maar het kan ook anders. Dezelfde mensen kunnen Suriname vooruit duwen wanneer ze in drie ritmes werken. Niet extra. Gewoon anders verdeeld. Een ochtenddienst. Een middagdienst. Een nachtdienst. Diensten die elkaar netjes opvolgen zodat de overheid doorgaat wanneer anderen even pauzeren.

Dat maakt een groot verschil. Loketten blijven langer open. Vergunningen worden sneller verwerkt. Digitale aanvragen blijven niet liggen tot de volgende ochtend. Beleidsafdelingen kunnen tempo maken. Een plan dat normaal jaren duurt, kan binnen maanden uitgevoerd worden. De uitvoeringscapaciteit van de overheid wordt dan niet langer onze zwakste plek maar juist ons sterkste punt.

Er is nog iets. In het huidige systeem krijgen mensen die ’s avonds of ’s nachts werken minder kansen. Ze kunnen niet naar trainingen of overlegmomenten. Alles gebeurt overdag en dat sluit hen buiten. Een economie met drie ritmes geeft iedereen gelijke toegang tot ontwikkeling. Dat maakt het land eerlijker en menselijker.

Het verschijnsel van ambtenaren die nooit verschijnen, verdwijnt vanzelf. Wie salaris ontvangt, moet zichtbaar aanwezig zijn in een dienst. Overbezetting op de ene afdeling kan worden verplaatst naar een andere afdeling die te weinig mensen heeft. Zo ontstaat een transparante overheid waar iedereen bijdraagt.

De rest van de economie beweegt vanzelf mee. Wanneer de overheid in drie ritmes werkt, gaan bedrijven dat ook doen. Winkels, supermarkten, restaurants, productiebedrijven, taxi’s, diensten en allerlei handelszaken krijgen meer momenten om open te zijn en meer klanten te bedienen. Mensen met verschillende werktijden krijgen extra kansen om te kopen en ook om te werken. Jongeren vinden sneller werk omdat de economie plots veel meer actieve uren heeft om mensen in te zetten.

Veiligheid blijft een voorwaarde. Een samenleving die langer wakker blijft, moet zich veilig voelen. Dat vraagt zichtbare politie, goede verlichting en samenwerking met particuliere beveiliging. Dit is haalbaar met een duidelijke aanpak.

En bij zo’n verandering hoort overleg. Een nieuwe manier van werken raakt veel werknemers. Daarom moet alles in nauw overleg gebeuren met de vakbeweging en met erkenning van de verworven rechten die werknemers door de jaren heen hebben opgebouwd. Vooruitgang vraagt dialoog. Geen eenzijdige stappen.

De voordelen zijn duidelijk: minder files, betere zorg, meer keuzevrijheid voor burgers, meer omzet voor bedrijven, een overheid die sneller werkt en sneller beslist. En dat kan allemaal zonder extra salariskosten. De bijkomende uitgaven zijn beperkt. Wat nodig is, is moed. En een land dat durft te zeggen dat vijftig jaar onafhankelijkheid ook vijftig jaar vooruitgang verdient.

We mogen erkennen dat Suriname klaar is om een stap vooruit te zetten. Een land dat vijftig jaar heeft volgehouden, gestreden en gebouwd, kan ook de keuze maken om moderner en dienstbaarder te worden. Een overheid die alle uren van de dag leeft, geeft burgers meer vrijheid, bedrijven meer kansen en het land meer richting. De toekomst vraagt niet om haast, maar om moed. Suriname is volwassen genoeg om die keuze nu te maken.

Suriname is klaar voor een toekomst die nooit sluit.

Dinesh Dinai