Een gedragscode die van buitenaf wordt opgelegd, is voor journalisten onacceptabel. Bisschop Karel Choennie leest de gedragscode voor. (Foto: René Gompers)
Een groot deel van de religieuze groepen heeft zich de vrijheid aangemeten een gedragscode op te stellen voor heel Suriname - van politieke partijen, maatschappelijke organisaties tot mediahuizen en journalisten. Een gedragscode is zeker nodig - met name voor politieke partijen - om een fatsoenlijke campagne te voeren. In de race naar een comfortabele zetel in De Nationale Assemblee gaan sommigen bijna over lijken. Er wordt vaker op de man gespeeld in plaats van op de bal. 

Het Onafhankelijk Kiesbureau (OKB) maakt zich al langer dan een decennium sterk voor een gedragscode voor politici. Ook exponenten van de politieke organisaties hebben zich tijdens bijeenkomsten met het OKB positief geuit over een gedragscode. In verschillende verkiezingscampagnes gaat het behoorlijk mis. Er worden vaak geen inhoudelijke debatten gevoerd, maar er wordt over het algemeen afgegeven op politieke partijen. Tijdens de campagne wordt er gestrooid met onwaarheden, fake news, leugens en persoonlijke aanvallen. 

Een gedragscode die wordt opgesteld van buitenaf, hoe goed het initiatief ook bedoeld is, zal niet werken. Het Comité Christelijke Kerken (CCK) en de Interreligieuze Raad in Suriname (IRIS) hadden er beter aan gedaan om in overleg te treden met de politieke organisaties, het maatschappelijke middenveld, de media én de journalisten. Een code die van buitenaf gemaakt wordt, zal het beoogde doel missen. Ethische principes naleven hangt ook af van de waarden en normen die mensen op nahouden. 

Wat de media/journalisten betreft, is het recht op vrije meningsuiting een grondrecht waarbij geen beperkingen mogen worden geaccepteerd. Zo staat in de code van de religieuze instellingen dat de berichten zich moeten richten op de inhoudelijke boodschap van elke partij en de partijprogramma's. Media/journalisten moeten zich niet laten afleiden door emotionele en niet ter zake doende 'podiumtaal'. Dit houdt duidelijk een beperking in van de persvrijheid. Het moet aan de journalist overgelaten worden om te bepalen wat nieuwswaardig is. Met 'podiumtaal' kan ook worden aangetoond wat het karakter is van een politicus. Er is een verschil tussen de journalistiek en media en dat onderscheid dient goed te worden gemaakt. Het uitzenden van films, reclame, diverse programma's, politieke praatjes... daar heeft de journalist bij een medium geen bemoeienis mee. 

Het hele optreden van NDP-ondervoorzitter tevens minister, André Misiekaba, tijdens de massameeting van de NDP op 24 februari zou volgens de code dan niet verslagen moeten worden. Hij heeft met zijn optreden op het podium en tussen het publiek niet gesproken over het partijprogramma, maar met zang, springen en het uitspreken van een profetie aangegeven dat de NDP voor de derde keer aan de macht komt. Ook Misiekaba, het CCK en IRIS, vinden dat ze de boodschap van God moeten brengen. God heeft volgens Misiekaba de NDP regeermacht gegeven en alleen God zal deze weghalen. Het is dan ook opvallend dat de Volle Evangelie, waartoe ook de kerk van Misiekaba behoort, niet prijkt op de lijst van de religieuze groepen die de gedragscode hebben ondertekend. 

Moeten de religieuze organisaties niet eerst een gedragscode voor zichzelf afspreken? Hoeveel gaat er wereldwijd niet mis binnen de kerken, tempels, moskeeën en andere gebedshuizen. In elk geval zullen journalisten nimmer een gedragscode accepteren die van buitenaf wordt opgelegd. Het maakt niet uit of deze van de Staat of de kerk afkomstig is. De Surinaamse Vereniging van Journalisten heeft een eigen code. Duidelijk is gemaakt bij de presentatie maandagavond dat hoe goed bedoeld de gedragscode ook is, deze niet kan gelden voor journalisten. Politici zeggen wel ja en amen op codes, hoewel ze weten dat ze zich niet eraan zullen houden wanneer het erop aankomt. Ook tijdens deze campagne zal het helaas niet anders zijn. De trailers zijn al te zien.

Nita Ramcharan