Vakbondsleider Dayanand Dwarka. (Foto: René Gompers)
Arbeiders van Food and Agricultural Industries (FAI) op Jarikaba, zijn woensdag contant uitbetaald. Vandaag zijn die van Nickerie aan de beurt. Aan de ruim 1300 arbeiders wordt SRD 2.5 miljoen uitbetaald, zegt vakbondsleider Dayanand Dwarka. Minister Rabin Parmessar van Landbouw, Veeteelt en Visserij (LVV) is persoonlijk aanwezig bij de uitbetalingen. Dwarka wil ook dat er geld wordt gestopt in materiaal, zodat de productie van bananen door kan gaan. 

Op een persconferentie in het hoofdkwartier van C-47 is Dwarka ingegaan op de meest recente ontwikkelingen in de FAI kwestie. “De minister en zijn team zijn getogen naar Jarikaba en hebben daar de uitbetalingen van de salarissen contant gedaan,” geeft hij aan. “Donderdag om 9 uur is hij in Nickerie om hetzelfde te doen. Vervolgens hebben we afgesproken dat we de koppen bij elkaar gaan steken om na te gaan hoe de bedrijfsvoering te garanderen.” De vakbondsleider stelt het op prijs dat de overheid de arbeiders tegemoet komt. Maar hij wil ook dat er geld gestopt wordt in materiaal. 

“De productie moet gecontinueerd worden”, pleit Dwarka. “Er zijn nu haast geen inputs meer. We staan weer op het moment dat de dozen zullen opraken. Er zijn geen meststoffen. Geen plastic om de trossen te beschermen. We moeten de tools hebben om de kwaliteit en productie te waarborgen. Dat moet nu komen. We willen niet hebben dat dit bedrijf verder afglijdt.” Dwarka roept de samenleving, in het bijzonder de politici op om FAI niet ten onder te laten gaan, om met oplossingen te komen en om geen politiek “met het leed van de mensen” te bedrijven.


Arbeiders van Jarikaba worden uitbetaald met geld dat de overheid ter beschikking heeft gesteld. (Foto: LVV)

FAI heeft grote potentie en Europa hoeft niet zonder meer de grote afnemer te zijn, benadrukt Dwarka. De export naar Europa is al een maand stopgezet maar in de regio brengen de Surinaamse bananen meer op, geeft hij aan. “Als we het bedrijf houden zoals het nu is, met de commitment die we hebben om te leveren aan Trinidad, een zeer aantrekkelijke markt, lucratief. We krijgen daar een veel betere prijs dan in Europa. Er zijn kansen om onze bacoven verder af te zetten in de regio. Met name op Barbados. Er zijn lichtpunten, we moeten voorkomen dat het bedrijf wegkwijnt en in verval raakt.” 

De vakbondsleider heeft ook breedvoerig uitgelegd hoe het bedrijf in problemen is geraakt. Het komt erop neer dat na jaren van succes er tussen 2014 en 2018 een zodanige mismanagement is geweest, waardoor onder andere de ‘moko-ziekte’ de totale aanplant met meer dan de helft heeft kunnen aantasten en de productie enorm is afgenomen. Vanaf 2018 ging het beter met de kwaliteit en productie van de bacoven, maar de financiële problemen werden niet opgelost. Gesprekken in 2019 tussen Univeg en de regering die 10 procent aandeelhouder is, liepen op niets uit. 

In december manifesteerden de problemen zich weer. Er was geen verpakkingsmateriaal om de bacoven te exporteren. Zowel de overheid als de grootaandeelhouder konden of wilden geen US$ 50.000 investeren in het verpakkingsmateriaal. De arbeiders waren genoodzaakt 80.000 ton van de oogst te vernietigen. “Dat zijn 120 veertig voet containers,” licht Dwarka toe. “En dat is gelijk aan ruim 1.2 miljoen euro.” De grootaandeelhouder houdt het voor gezien, in stilte is de leiding vertrokken. Aan de overheid geeft ze de keus om haar 90 procent aandelen symbolisch voor US$ 1 over te nemen met alle schuldenlasten. Als dat niet lukt gaat Univeg faillissement aanvragen.

René Gompers