Succesvolle historische operatie bij doof kind van 2 jaar

Voor het eerst is in Suriname een bijzondere operatie, die bekend staat als een 'cochleaire implantatie', verricht in het Sint Vincentius Ziekenhuis (RKZ). Tot voor kort moesten patiënten die hiervoor in aanmerking kwamen naar het buitenland worden uitgezonden en dat kon alleen mits het op tijd werd ontdekt. Door de succesvolle operatie kan een doof kind van 2 jaar straks weer horen en leren spreken.

De vierde Orenmissie in Suriname heeft van 20 tot 22 maart plaatsgevonden. Deze en voorgaande missies zijn steeds georganiseerd en uitgevoerd door KNO-artsen Ralph Akrum uit het RKZ en Mick Metselaar uit het Erasmus Medisch Centrum Rotterdam. De Geneeskundige commissie van het ministerie van Volksgezondheid die de gevallen voor de ARMULOV regeling beoordeelt, heeft na een crowdfunding actie door ouders van het doof geworden kind, besloten dat de ingreep uit deze middelen kon worden gefinancierd. Voorwaarde was dat de operatie in Suriname uitvoerbaar is.

Doofstom
Als je doof bent vanaf de geboorte of op jonge leeftijd doof wordt, dan zullen de hersendelen die ervoor zorgen dat je gaat spreken en een taal leert, niet tot ontwikkeling komen. Het horen van gesproken taal en geluid is nodig voor de programmering van de hersenen. Dit is de reden dat kinderen die doof zijn vanaf de geboorte of doof zijn geworden voordat ze hebben leren spreken dan betiteld worden als doofstom. Dus doof en niet kunnen spreken. De enige manier om dan te communiceren met de omgeving is gebarentaal. Met het verstandelijk vermogen van die kinderen is er niets aan de hand. Een goed beeld van het leven en de bijbehorende belemmeringen is te zien in de Surinaamse film Wiren.

De toekomst van het kind is nagenoeg normaal als ervoor wordt gezorgd dat het doof geworden of doof geboren kind (weer) gaat horen. Sinds de jaren tachtig van de vorige eeuw bestaat de mogelijkheid om middels de implantatie van een elektrode in het slakkenhuis contact te maken met de gehoorzenuw, om zodoende de hersenen input van geluid te geven. Omdat de hersenontwikkeling voor taal en spraak vanaf een bepaald tijdstip steeds minder wordt en vervolgens ophoudt, is er slechts een beperkte tijd dat dit kan.

Middelen vrijgemaakt
Tijdens een eerdere oren missie in november 2018 bleek dat ingewikkelde ooroperaties in Suriname mogelijk zijn. Dit aangezien de operatiekamer faciliteiten van het RKZ en met name de toewijding van het personeel excellent waren, deelt algemeen directeur Manodj Hindori mee. Er moest wel een upgrade van de apparatuur plaatsvinden met name de boor voor het maken van de toegang tot de schedel was cruciaal. De Geneeskundige commissie heeft de middelen vrijgemaakt om niet alleen het cochleaire implantaat aan te schaffen en de investering te doen in de benodigde apparatuur, maar ook voor het trainen van de audioloog Shimona Bruining-Arrias in het buitenland voor het programmeren van de processor.

Een deel van de kosten is betaald door de 'Paul Chester Children’s Hope Foundation' uit Amerika. Met name het aspect van training van Surinamers om deze ingreep en het afregelen in de toekomst zelfstandig te kunnen sprak hen erg aan. Voor een bedrag dat ongeveer 80% is van de kosten voor uitzending naar het buitenland is deze operatie dus op Surinaamse bodem geschied. Voor elke volgende operatie zullen de kosten op ongeveer 35% liggen van die in het buitenland. Dit omdat de investering in apparatuur eenmalig is geweest. "Dus in het vervolg kunnen we voor de prijs van 1 uitzending 3 operaties in Suriname doen en is de patiënt na één dag opname in het ziekenhuis weer thuis in de eigen omgeving," zegt Hindori.

Succesvol concept
In de komende tijd zal Mick Metselaar of een andere KNO-arts telkens uit het buitenland moeten overkomen. Het ligt in de bedoeling dat Ralph Akrum, die vanuit de landelijke vakgroep van KNO-artsen in Suriname de aangewezen persoon is voor de ingewikkeldere ooroperaties, deze ingreep leert en zich eigen maakt om het zelfstandig te kunnen. Deze strategie van differentiatie binnen de Surinaamse vakgroep KNO, bestaande uit alle zes KNO-artsen die Suriname rijk is, waarbij een KNO-arts zich toelegt op de super gespecialiseerde operaties, heeft met het bereiken van deze mijlpaal andermaal bewezen succesvol te zijn. Een differentiatie binnen het pallet van technische skills die de medisch specialist beheerst leidt tot toename van de kwaliteit vooral in een land met een kleine populatie en dus kleine patiënten aantallen.

Dankbaar
Het personeel van de Operatiekamer van het RKZ was enthousiast om deze implantatie uit te voeren, ook toen bleek dat de operatie op Phagwa-dag zou plaatsvinden. De anesthesisten die eigenlijk een vrije dag hadden, zijn toch naar het ziekenhuis getogen om maximale support en ondersteuning te geven. De opvang op de kinderafdeling was subliem ondanks dat het een vrije dag betrof en dat bewijst dat hun zorg continu is, merkt Hindori op. Zowel Mick Metselaar als Ralph Akrum hebben geen financiële vergoeding gevraagd voor de operatie. Belangrijk is dat ze dit kind hebben kunnen opereren zodat het kan horen en daardoor kan leren spreken. Hierdoor zal het kind een nagenoeg normale ontwikkeling doormaken.

De Geneeskundige commissie, het Staatsziekenfonds en de samenleving die behalve de gedoneerde bedragen bij de crowdfunding ondersteuning heeft gegeven aan de ouders van het doof geworden kind is dank verschuldigd. Uiteindelijk was deze ingreep niet mogelijk geweest zonder de inzet en goede verbindingen van Air France-KLM, zegt Hindori. Toen de goedkeuring voor de ingreep er vorige week was, bleek dat het implantaat, dat vanuit Panama naar Suriname moest komen, niet op tijd hier zou zijn via regionale vluchten. De medewerkers van de Cargo afdeling van Air France-KLM hebben speciale aandacht gegeven aan het implantaat dat vanuit Panama eerst naar Amsterdam werd vervoerd en vervolgens naar Paramaribo. Ook de douane op de luchthaven heeft meegewerkt aan een vlotte inklaring. Zonder de tomeloze inzet van eenieder die betrokken werd bij deze unieke operatie was het niet gelukt, zegt Hindori.