Minister Regilio Dodson van Natuurlijke Hulpbronnen. (Foto: Raoul Lith)
Minister Regilio Dodson van Natuurlijke Hulpbronnen (NH) is dinsdag in De Nationale Assemblee uitgebreid ingegaan op de scalians die nu van het stuwmeer naar de Sarakreek zijn verhuisd. Met instemming van de drie omliggende dorpen mogen de ondernemers nu in de 50 kilometer lange Sarakreek, dredgen. De lokale bevolking en district Brokopondo hebben ook profijt van deze activiteit.

De goudpontons waren onder justitieel beslag. Waarnemend procureur-generaal (pg) Roy Baidjnath Panday heeft een onderzoek ingesteld naar het optreden op het stuwmeer. Vastgesteld werd dat de ondernemers zich schuldig hadden gemaakt aan een economisch delict daar ze geen vergunning hadden om te dregden in het stuwmeer. Op basis van de resultaten van het onderzoek werd de eigenaren een boete opgelegd tot ongeveer SRD 2 miljoen per boot. De ondernemers konden documenten tonen waaruit bleek dat zij wel degelijk gedoogd werden en zelfs actieve communicatie onderhielden met exponenten van het ministerie van NH en met medeweten van de vorige minister, zei Dodson.

Het Openbaar Ministerie besloot toen de zaak weer te openen en deed onderzoek op basis van de feiten die gepresenteerd werden. "Op basis van dit onderzoek kwam de pg tot de conclusie dat de scalliantes eigenaren inderdaad met de officiële instanties, dan wel haar werkarmen, in conclaaf waren en instructies kregen. Hieruit bleek dat er wel een bepaalde verwachting gewekt was bij de eigenaren en dat ze in feite niet met een economisch delict bezig waren, maar jarenlang gedoogd werden. Met name was er keihard bewijs dat de scalliantes toestemming zouden krijgen om in de Sarakreek te mogen dregden," deed de minister verslag in 's lands vergaderzaal.

Schikking
Er waren twee keuzes om de zaak af te handelen, zei de minister. De eerste was om de pontons te ontmantelen en de eigenaren een schadevergoeding te betalen voor hun investeringen. Deze optie zou de Staat enkele miljoenen US dollar kosten. De tweede optie was om een schikking te treffen. "Ik koos voor een schikking waarbij de scalliantes voor twee jaren mogen dredgen in de Sarakreek, zoals ze oorspronkelijk beloofd waren. Echter zijn er strenge voorwaarden hieraan verbonden. Er is ook expliciet afgesproken dat ze niet in de buurt van de drie dorpen bij de monding van de Sarakreek en het stuwmeer mogen dredgen."
 
Dodson deelde mee dat kreken zijn afgedamd door de lokale bevolking. De scalian-eigenaren zullen helpen op verzoek en onder toezicht hoe deze opgeworpen dammen, waar naar goud werd gezocht, door te steken. Samen met districtscommissaris (dc) Yvonne Pinas van Brokopondo en minister Edgar Dikan van Regionale Ontwikkeling, wordt een serie krutu's belegd om de gemeenschap te informeren over de plannen. De drie dorpen mogen toeleverancier zijn van onder andere landbouwproducten en eieren. Daarnaast moeten de dorpen gezamenlijk een ontwikkelingsfonds oprichten waarin ook de dc, NH en Regionale Ontwikkeling, vertegenwoordigd zijn. Er is afgesproken dat maandelijks de pontoneigenaren SRD 120.000 bijdragen, waarbij SRD 80.000 naar het ontwikkelingsfonds gaat en SRD 40.000 naar het districtsfonds. Verder zijn er ook kleinmijnbouwrechten van 200 HA verleend in de voormalige Orion concessie op land waardoor zes lokale goudzoekers die nu een officiële status hebben, volgens de aangepaste concessievoorwaarden kunnen ondernemen.

Niet teruggefloten
"Een insinuatie die ik naar het rijk der fabelen wil verwijzen is, de aantijging dat ik door hoger hand en met name de president van de Republiek Suriname of wie dan ook, ben teruggefloten of op het matje geroepen ben om de schikking met de scalliantes eigenaren te treffen. Dat is pertinent onjuist. De president van de Republiek Suriname heeft zich op geen enkele wijze bemoeid met deze kwestie. Er was geen enkele bemoeienis of beïnvloeding van zijn kant. Niet naar mij als minister noch naar de justitiële autoriteiten," hield de minister het college voor.

Dodson zei dat de president wel blij is dat een minister de durf getoond had om deze zaak voor eens en voor altijd op te lossen, zodanig dat de plaatselijke bevolking er beter van wordt en dat ze ook betrokken wordt in de exploitatie van rijkdommen in haar directe omgeving. "Sinds het bestaan van onze jonge natie was dit slechts een voornemen geweest, maar nooit eerder gerealiseerd," zei Dodson. Wat NDP-fractieleider André Misiekaba betreft is deze kwestie voor hem afgesloten. Hij adviseerde de bewindsman om niet meer in te gaan op vragen over de scalians, want er is volledige openheid gegeven.