Al enkele dagen deden geruchten de ronde dat de regering 24 november 2014 een speciale status wilde geven. Het bedrijfsleven, bang voor de financiële gevolgen, was niet blij hiermee. Inmiddels is het besluit genomen. De regering heeft besloten om 24 november 2014 aan te merken als een vrije dag, niet gelijkgesteld met de zondag. Kort na dit besluit is het ministerie van Binnenlandse Zaken uitgekomen met een verduidelijking en is de Vereniging Surinaams Bedrijfsleven (VSB) uitgekomen met een advies aan haar leden. De rust lijkt te zijn teruggekeerd, maar hoe zit het met de duidelijkheid? Wat betekent het besluit van de regering voor de werkgever en werknemer in de particuliere sector?

24 november 2014 wordt aangemerkt als een vrije dag, niet zijnde gelijkgesteld met de zondag. 24 november 2014 is dus geen nationale feestdag als bijvoorbeeld Nieuwjaarsdag (1 januari) en Dag van de Arbeid (1 mei).

Gelijkstelling met de zondag
De nationale feestdagen zijn gelijkgesteld met de zondag. Dit is geschied middels tenminste twee staatsbesluiten, namelijk het Besluit Rustdagen 1971 en het Besluit Vrije Dagen 1971.

Het Besluit Rustdagen 1971 is gebaseerd op de Zondagsrustwet. Het Besluit Vrije Dagen 1971 is gebaseerd op de Arbeidswet. Naar aanleiding van de gelijkstelling met de zondag op basis van deze twee wetten, mogen bedrijven hun deuren in principe niet openen en mogen werknemers in principe geen arbeid verrichten op de nationale feestdagen.

Ondernemen en arbeiden
24 november 2014 is niet gelijkgesteld met de zondag. Naar aanleiding hiervan mogen bedrijven hun deuren normaal openen op deze dag. Dit zegt het Ministerie van Binnenlandse Zaken ook in de verduidelijking. Ook mogen werknemers normaal arbeid verrichten op deze dag. Dit staat ook in het advies van de VSB.

Wat als een werknemer geen arbeid verricht op 24 november 2014?

Voor het antwoord op deze vraag moet worden nagegaan waarom de werknemer geen arbeid verricht.

Ten eerste kan de werknemer verzuimen. Als de werknemer van het werk verzuimt op 24 november 2014, dus wegblijft zonder goedkeuring van de werkgever, kan de werkgever disciplinaire maatregelen tegen hem treffen. Het kan echter ook erger aflopen voor deze werknemer. De werkgever kan, afhankelijk van de omstandigheden, de werknemer namelijk ontslaan.

Ten tweede kan de werknemer met verlof zijn. De werkgever kan de werknemer die dit wil, in staat stellen om verlof te nemen op 24 november 2014. Dit moet de werknemer uit vrije wil doen, er mag geen sprake zijn van dwang. Aan de andere kant is de werkgever niet verplicht om verlof te geven als hij zich dit niet kan permitteren. Als de werkgever het verlof verleent, zal hij de werknemer uiteraard moeten betalen voor die verlofdag.

Ten derde kan de werknemer met onbetaald verlof zijn. De werkgever en de werknemer kunnen overeenkomen dat de werknemer geen arbeid zal verrichten en ook niet zal worden betaald voor die dag. Het is verstandig om deze afspraak schriftelijk vast te leggen. Ook hier geldt dat de werknemer niet mag worden gedwongen.

Ten slotte kan de werknemer zijn meegedeeld door de werkgever om thuis te blijven. Als de werknemer geen arbeid verricht op instructie van zijn werkgever, terwijl hij dit wel wil en kan, heeft hij in principe recht op loon voor die dag. De werknemer wordt geadviseerd de werkgever te informeren dat hij wil en kan werken op die dag.

Met dit laatste moeten werkgevers goed rekening houden. De werkgever mag uiteraard uit zichzelf besluiten om zijn werknemers vrijaf te geven op 24 november 2014 naar aanleiding van het besluit van de regering. Als hij dit echter doet, is hij zijn werknemers in principe loon verschuldigd voor die dag.

Bijzondere vergoeding
Is de werkgever de werknemer een bijzondere vergoeding verschuldigd voor werk verricht op 24 november 2014?

De bijzondere vergoedingen, in de volksmond ook wel overwerkvergoedingen genoemd, zijn geregeld in de Arbeidswet 1963. Zij zijn slechts verschuldigd in bepaalde gevallen die zijn genoemd in de wet. Voor een overzicht van de bijzondere vergoedingen en de gevallen waarin zij verschuldigd zijn wordt verwezen naar de pagina’s 32 en 33 van het boek Theorie en praktijk. De Arbeidswet (het boek is aangehecht).

Als wordt gekeken naar de Arbeidswet 1963, kan worden geconcludeerd dat de werkgever niet verplicht is een bijzondere vergoeding te betalen voor werk verricht op reguliere werktijden op 24 november 2014. Dat wil zeggen, de werknemer die werkt op reguliere werktijden op 24 november 2014 krijgt zijn normaal loon. Dit staat ook in het advies van de VSB.

24 november 2014 een vrije dag, wat betekent dit?
Naar aanleiding van het voorgaande kan maar één conclusie worden getrokken: de dag van 24 november 2014 is een normale werkdag voor de werknemer.

mr. Glenn van der San