VS-ambassadeur Karen Williams bekijkt een vriescontainer tijdens een bezoek aan PCU op de haven op 13 december 2019. De VS financiert het container controle programma in Suriname weer voor de komende drie jaar. (Foto: FB-pagina VS-ambassade Paramaribo.)
Suriname produceert geen cocaïne, maar wordt door criminelen gebruikt als doorvoer land om drugs onder meer via zeeroutes te smokkelen. “Er wordt gebruik gemaakt van de gunstige geografische ligging van het land net zoals dit het geval is met enkele andere Zuid Amerikaanse landen zoals Brazilië en Ecuador”, zegt regionaal directeur Bob van den Berghe van het VN-Bureau voor Drugs en Misdaad (UNODC) aan Starnieuws. Hij gaat niet in op hoe cocaïne Suriname binnenkomt en zegt, “maar het staat buiten kijf dat het de drie cocaïne producerende landen Colombia, Peru en Bolivia betreft en dat de cocaïneproductie is gestegen”. Leden van het Container Control Programme (CCP), een wereldwijd UNODC-programma noteerden voor 2019 inbeslagname van 77 ton cocaïne, een stijging in vergelijking met 2018 toen er 51 ton werd onderschept.

Voor de Port Control Unit (PCU) op de Jules Sedney Haven, die onder CCP-auspiciën werkt is de tijdsfactor erg cruciaal om meer successen te boeken in de strijd tegen drugshandel en andere illegale containermisdrijven. “Het is dan ook de uitdaging van alle voor handen zijnde informatie betreffende containers tijdig ter beschikking te hebben, zodat er afdoende tijd is om analyse te doen van de documenten en mogelijke risicocontainers te identificeren.”

Document analyse
De PCU, een gezamenlijke eenheid met zeven leden uit de douane, politie en Directoraat Nationale Veiligheid (DNV), houdt zich bezig met “targeting en fysische controles van cargo en containers”. De eenheid komt in actie op het moment dat de commerciële documenten van de container ter beschikking zijn, legt Van den Berghe uit. “Dit is ‘pre-departure’ en ‘pre-arrival’ informatie die reeds geanalyseerd dient te worden alvorens de containers in de haven arriveren.”

Naast de tijdsfactor is een nauwe samenwerking met de scheepvaartmaatschappijen en de private sector belangrijk, geeft de regionaal UNODC-directeur aan. “Het is in het belang van publieke actoren en private sector dat containers op een veilige manier (met minieme kans op contaminatie) de haven van Paramaribo kunnen aandoen.” Suriname kan hiermee zijn imagovoordeel opdoen.

Beschikbare fondsen
Hoewel er meerdere vrachtschepen zeecontainers vervoeren vanuit andere Surinaamse havens, heeft CCP vanwege budget alleen een unit op de Nieuwe Haven. Het programma leunt op geld van donors. “In Suriname hebben we fondsen van de Verenigde Staten van Amerika en Canada beschikbaar om het programma uit te voeren”, geeft Van den Berghe aan. “Suriname had reeds interesse getoond om het programma eveneens toe te passen op de Kuldipsingh haven, doch is dit afhankelijk van beschikbare fondsen.”

Al in 2015 toonde Suriname ook interesse om het CCP toe te passen op de J.A. Pengel Internationale luchthaven. “Dit is een onderdeel van ons programma waarbij we focussen op cargo via luchtvrachtverkeer. Ook hier hangen we af van beschikbare fondsen.”

VS-fonds en samenwerking
Voor de komende drie jaren is het container programma veiliggesteld in Paramaribo. De VS stelt weer financiering van US$ 1.3 miljoen beschikbaar voor het UNODC-CCP, waarin negen landen meedoen, deelde de VS-ambassade in Paramaribo mee op haar facebookpagina. “In de afgelopen drie jaar heeft de CCP-eenheid bijgedragen aan inbeslagnames van in totaal meer dan 4.5 ton cocaïne in de Jules Sedney Haven”, schrijft de ambassade (red: exclusief de 855 kg cocaïne van 27 december 2019). Volgens Van den Berghe is de Europese Unie nog geen donor, “maar het is uiteraard niet uitgesloten dat dit in de toekomst verandert”.

Voortdurende en continue uitvoering van gerichte controles op de haven, zal volgens hem criminele organisaties afschrikken. Ook samenwerkingen op multidisciplinaire wijze met de verschillende betrokken rechtshandhaving en internationale organisaties, uitwisseling van informatie en ervaringen met andere buitenlandse diensten zijn belangrijk. “Ook hierin kunnen wij een steun betekenen voor Suriname."

De UNODC wil de Surinaamse regering helpen bij het handhaven en versterken van de controle op containerladingen in geselecteerde zeehavens om de illegale handel te voorkomen. Het draait niet alleen om drugs maar veel meer illegaliteit, zoals verboden handel in biologische, radioactieve of nucleaire materialen en beschermde dieren in het wild. Het doel is om te komen tot het punt van minder controles, meer resultaten en handel faciliterend, legt Van den Berghe uit.

De VN-organisatie werkt samen met de Werelddouaneorganisatie. Op 22 augustus 2012 ging ze een samenwerking aan met Suriname via een Memorandum of Understanding met DNV, dat tevens het UNODC-aanspreekpunt is, terwijl de ‘steering committee’ wordt voorgezeten door de procureur-generaal.

De zeven PCU-leden zijn geselecteerd door de Surinaamse autoriteiten. “De eenheid werkt onder de bevoegdheid van de Surinaamse autoriteiten en wetgeving. Alle beslissingen worden genomen door Suriname”, zegt Van den Berghe. Op de vraag of de PCU-leden regulier worden gescreend, verwijst hij naar de Surinaamse autoriteiten. Zijn bureau levert via het CCP expertise, training, inspectiemateriaal en stelt een internationaal communicatie netwerk ter beschikking. “Wij trachten eveneens advies te geven opdat mogelijke risico containers kunnen worden geïdentificeerd.” Buiten de PCU krijgen soms ook andere leden van de politie, douane of DNV een training.