De deelnemers aan de BRICS-top in India. (Foto: Reuters)
De recente bijeenkomst van de BRICS-landen, waaronder rivalen als Iran en de Verenigde Arabische Emiraten (VAE), eindigde zonder een gezamenlijke slotverklaring. Na twee dagen overleg in Delhi bleek dat diepe meningsverschillen over de oorlog in Iran de groep verdeelden, waardoor India als gastland slechts een voorzitterssamenvatting kon uitbrengen die deze verdeeldheid blootlegde.

Iran wilde dat de BRICS de door de VS en Israël gevoerde oorlog tegen het land zou veroordelen en beschuldigde de VAE, een bondgenoot van de VS, van directe betrokkenheid bij militaire acties. Sinds het begin van het conflict op 28 februari heeft Iran meerdere keren de VAE bestookt met raketten en drones.

De Iraanse minister van Buitenlandse Zaken, Abbas Araqchi, gaf aan dat een BRICS-lidstaat delen van de verklaring blokkeerde, zonder de VAE expliciet te noemen. Hij benadrukte echter dat Iran enkel Amerikaanse militaire doelen op VAE-grondgebied aanviel en hoopte dat er bij de BRICS-top later dit jaar meer begrip zal zijn voor de noodzaak van vreedzaam samenleven in de regio.

India’s verklaring, als voorzitter van de BRICS in 2026, erkende de uiteenlopende standpunten binnen de groep over de situatie in het Midden-Oosten. De leden benadrukten het belang van dialoog, respect voor soevereiniteit, internationale wetgeving, veilige doorgang van internationale waterwegen en bescherming van burgerinfrastructuur en levens.

Opmerkelijk was ook de gezamenlijke herbevestiging van het recht van het Palestijnse volk op zelfbeschikking en een onafhankelijke staat, ondanks dat één lidstaat bezwaar maakte tegen delen van het Gaza-gedeelte van de verklaring.

De BRICS-groep, bestaande uit Brazilië, Rusland, India, China, Zuid-Afrika, Ethiopië, Egypte, Iran en de VAE, benadrukte het belang van eenheid binnen het ontwikkelingsblok om wereldwijde uitdagingen aan te pakken, zoals geopolitieke spanningen, economische terugval, technologische veranderingen, protectionisme en migratiedruk.

Impact op India
Als ’s werelds derde grootste olie-importeur ondervindt India de gevolgen van het conflict zwaar. De effectieve blokkade van de Straat van Hormuz door Iran, een vitale route voor ongeveer een vijfde van de wereldwijde olie- en LNG-voorziening, raakt India direct. Iraanse aanvallen hebben geleid tot de dood van minstens drie Indiase bemanningsleden en het zinken van een Indiaas schip deze week.

Tijdens een kort bezoek aan de VAE veroordeelde de Indiase premier Narendra Modi de aanvallen op het Golfstaatgebied en prees hij de terughoudendheid en moed van de Emiraten in deze moeilijke omstandigheden.