VN-chef Antonio Guterres werkte een lange lijst met klimaatgegevens door om zijn boodschap te versterken. (Foto: AFP)
Geconfronteerd met een klimaatcrisis die de beschaving zelf bedreigt, moet de mensheid kiezen tussen hoop en overgave, zei secretaris-generaal van de Verenigde Naties(VN), Antonio Guterres, vandaag bij de openingsvergadering van de VN COP25 klimaatconferentie. "Eén daarvan is het pad van overgave, waar we al slaapwandelend langs het point of no return zijn gegaan en de gezondheid en veiligheid van iedereen op deze planeet in gevaar hebben gebracht."

"Willen we echt herinnerd worden als de generatie die zijn kop in het zand begroef, die rommelde terwijl de planeet brandde?" In een gepassioneerde oproep heeft de VN-chef een lange lijst van zorgwekkende tekens doorgenomen, waaronder nieuwe cijfers die dinsdag zijn vrijgegeven door de World Meterological Organization (WMO).

De laatste vijf jaar zijn de heetste ooit geregistreerd, zei de WMO, en de concentratie van planeetverwarmende koolstofdioxide (CO2) in de atmosfeer heeft niveaus bereikt die niet zijn gezien in drie tot vijf miljoen jaar. "De laatste keer was er een vergelijkbare concentratie," zei Guterres, "de temperatuur was twee tot drie graden Celsius warmer en de zeespiegel was 10 tot 20 meter hoger dan vandaag."

De Overeenkomst van Parijs van 2015 roept op tot het aftoppen van de opwarming van de aarde bij "ruim onder" 2°C en 1,5°C indien mogelijk. Een belangrijk wetenschappelijk rapport van de VN heeft de drempel voor een klimaatveilige wereld opnieuw ingesteld van 2°C naar 1.5°C.

"Permafrost in het Noordpoolgebied ontdooit 70 jaar vooruit op projecties," ging Guterres verder. "Antarctica smelt drie keer zo snel als tien jaar geleden. De zeespiegel stijgt sneller dan verwacht." En voegde hij eraan toe: "Meer dan tweederde van de megasteden ter wereld bevindt zich aan zee." Volgens recent onderzoek bevinden zich meer dan 150 miljoen mensen in kustzones tegen 2050.

Om te voorkomen dat de temperatuur meer dan 1,5 graden stijgt, moet de wereldeconomie halverwege de eeuw CO2-neutraal zijn, zei een historisch VN-rapport vorig jaar. "De best beschikbare wetenschap, via het Intergovernmental Panel on Climate Change (IPCC), vertelt ons vandaag dat verder gaan dan dat (1,5 °C) ons zou leiden tot een catastrofale ramp," zei Guterres.

Politieke leiders en klimaatdiplomaten komen twee weken lang bijeen in Madrid, Spanje, temidden van een groeiend gevoel van crisis. Deze COP25 conferentie zou aanvankelijk in Chili worden gehouden, maar werd door de regering geannuleerd omdat het land al weken het toneel is van burgerlijke onrust. Spanje stapte toen in om het evenement te organiseren. Gedurende twee weken zullen zo'n 29.000 bezoekers de COP25 bijwonen.

Tijdens de COP25-bijeenkomst zal de ambitie worden opgevoerd zodat alle landen hun nationale verplichtingen om de uitstoot te verminderen, vergroten. De bijeenkomst volgt op drie VN-rapporten die de toegenomen urgentie van het beperken van gevaarlijke klimaatverandering benadrukten.