Breeveld: ‘Alleen de zon gaat voor niets op’

Er ligt al vijf jaar een wetsvoorstel over de financiering van politieke partijen bij De Nationale Assemblee. “De Democracy Unit heeft het concept ‘Wet Financiële Voorzieningen Politieke Partijen’ op 24 november 2010 ingediend”, zegt directeur Hans Breeveld aan Starnieuws. Het instituut heeft het voorstel geschreven, nadat politieke partijen deze wens hebben geuit tijdens verschillende meetings.

“Wij hebben in die afgelopen vijf jaar niets meer erover gehoord.” Breeveld voegt er gelijk aan toe dat parlementariërs of ambtenaren hem bellen voor een kopie wanneer zij op reis gaan. “Wij geven ze en kennelijk wordt in het buitenland gezegd…we zijn bezig. Iedere keer word ik gebeld. Sommige zeggen zelf ‘eigenlijk had u moeten gaan’.”
Volgens artikel 53 van de Grondwet moeten partijen jaarlijks inkomstenbronnen en rekeningen publiceren. Breeveld vindt dat politieke partijen zich moeten houden aan alle voorschriften. “We willen voor alles een wet en een orgaan, maar de structuren moeten hierop toezien en zeggen ‘wij hebben de afspraken gemaakt dat wij jaarlijks ons financieel rapport zouden publiceren’.” Hij vindt dat de zaak van financiering van politieke partijen wordt onderschat. In het verleden hebben leden contributie betaald, naderhand zijn de donateurs gekomen.

“We weten dat alleen de zon voor niets opgaat. En als we dit weten, dan is het logisch om te denken dat als men 1 miljoen geeft, men twee of drie miljoen terugverwacht, zie daar de corruptie.” Volgens Breeveld is het niet zo erg wanneer het om bonafide donateurs gaat, maar ook malafide kunnen ertussen zitten. “En als die financieren, dan vraag jij je af wie uiteindelijk zal regeren in het land. Het volk zoals in de Grondwet staat, de regering of de malafide gevers. We moeten hierover geen grappen maken.”

Taak OKB
Breeveld zegt altijd te hebben voorgesteld om de taakomschrijving van het Onafhankelijk Kiesbureau (OKB) ruimer te maken, “dat het een soort Independent Authority wordt met andere en uitvoeriger taken”. Hij benadrukt dat in afwezigheid van dit orgaan, de structuren van de politieke partijen dit zelf moeten doen. Voorzitter Jennifer van Dijk-Silos zegt dat het niet de taak van het OKB is om na te gaan of partijen daadwerkelijk jaarlijks hun financieel verslag publiceren. “De wetgever heeft niet geregeld wie daarop controle moet uitoefenen. Men denkt dat het OKB is, maar de opdracht is niet aan OKB gegeven.” Volgens de Kieswet houdt het OKB toezicht op de verkiezingen en moet het resultaat bindend vaststellen.

Silos vindt ook dat de partijleden de interne financiële controle moeten uitoefenen. “Zolang de politieke partijen zelf het belang ervan niet inzien, komt het niet. “ Argumenten als ‘men hoeft niet te weten vanwaar mijn geld komt, bedrijven of personen willen niet hebben dat men weet dat zij sponsoren’, vindt zij niet steekhoudend. “Je moet gewoon iedereen sponsoren. De ene partij geef je een beetje meer en de andere minder. Er moet nadere wetgeving komen die financiering van de politieke partijen regelt, een integrale aanpak vanuit een goed concept, waardoor alles doorzichtig wordt wat verkiezingen betreft. Het is de bedoeling van de wetgever om na te gaan of er legale geldstromen gaan naar de politieke partijen. Dus wanneer dingen transparant worden, krijg je vanzelf de natuurlijke regulering.”

Tussen september 2014 en april 2015 hebben de Partij Belangenbehartiging en Ontwikkeling (PBO) en de zes partijen van de V7 combinatie hun financieel verslag gepubliceerd. PBO heeft verslag gedaan over de periode vanaf de oprichting op 20 december 2013 tot januari 2015. De zes partijen van V7 hebben in respectieve verslagen meerdere boekjaren tegelijk opgenomen.

Ranu Abhelakh en Edward Troon