Op de Internationale Dag van de Inheemse Volken, 9 augustus 2026, doet het Inheems Kollektief Suriname (IKSur) een dringende oproep aan de regering, de inheemse gemeenschappen en de Surinaamse samenleving. Het collectief benadrukt dat bescherming zonder formele erkenning geen grondrecht is en wijst op het bijna elf jaar oude vonnis van het Inter-Amerikaans Hof voor de Rechten van de Mens. Dit vonnis verplicht Suriname tot erkenning, afbakening en demarcatie van de collectieve grondenrechten van de Kaliña- en Lokono-volken.

Hoewel het vonnis sinds 2015 van kracht is, is er volgens IKSUR nog weinig vooruitgang geboekt. Traditionele gebieden zijn nog steeds niet volledig erkend, terwijl concessies voor houtkap, goudwinning en olie-exploratie worden verleend zonder dat de inheemse gemeenschappen daadwerkelijk kunnen mee beslissen over activiteiten die hun leefgebieden bedreigen.

De regering heeft recent een Wet Bescherming Woon- en Leefgebieden voorgesteld die slechts een strook van vijf kilometer rondom dorpen beschermt. IKSUR veroordeelt deze maatregel als onvoldoende en waarschuwt dat grote delen van het traditionele grondgebied daarmee kwetsbaar blijven.

Daarnaast hekelt het collectief het gebrek aan betekenisvolle betrokkenheid bij de totstandkoming van deze wet, wat in strijd is met het internationaal erkende principe van vrije, voorafgaande en geïnformeerde toestemming (FPIC). Ook uit IKSUR grote zorg over de criminalisering van inheemse grondverdedigers, die vaak worden vervolgd terwijl de nationale wetgeving niet in lijn is gebracht met internationale verplichtingen.

IKSur doet concrete oproepen aan de regering:
- Het Inter-Amerikaans Hof-vonnis volledig uitvoeren door gronden te erkennen en af te bakenen;
- De voorgestelde wet in te trekken of op te schorten en inheemse inspraak te waarborgen;
- Stoppen met het criminaliseren van grondverdedigers en bestaande veroordelingen herzien;
- FPIC strikt toepassen bij alle besluiten die inheemse gebieden raken.

Het collectief onder leiding van Lloyc Read benadrukt dat hun strijd niet tegen ontwikkeling is, maar tegen ontwikkeling zonder hun deelname en instemming. Ze vragen rechtvaardigheid, gelijke rechten en respect voor hun cultuur en bestaanszekerheid.

In hun boodschap aan de Surinaamse samenleving vragen zij om reflectie over de rechtvaardigheid van de situatie: hoe is het mogelijk dat oorspronkelijke bewoners nauwelijks zeggenschap hebben over hun land, terwijl hun leefomgeving wordt bedreigd door vervuiling en exploitatie? Het gaat volgens IKSUR niet alleen om de rechten van inheemse volken, maar om de toekomst van heel Suriname.

De Internationale Dag van de Inheemse Volken is volgens IKSUR dan ook een moment om niet alleen te vieren, maar vooral om stil te staan bij het verleden en de toekomst van deze gemeenschappen.