Oekraïne vindt nieuwe rol als beschermer van VS en Golfstaten

De Verenigde Staten (VS), die onder president Donald Trump was gestopt met militaire en financiële steun aan Oekraïne, heeft Kiev gevraagd te helpen bij de bescherming van hun bases tegen Iraanse vergeldingsaanvallen in de Golfregio.

Andriy Kovalenko, hoofd van het Oekraïense Centrum voor het Tegengaan van Desinformatie, maakte dit verzoek op 6 maart openbaar. Twee dagen later zei president Volodymyr Zelensky dat Oekraïne militaire experts zou sturen naar de Golfregio.

Op 9 maart stuurde Zelensky ook hoofdonderhandelaar Rustem Umerov om Oekraïense onderscheppingsdrones te verkopen aan landen in de Golf.

Zelensky verklaarde dat de VS en meer dan tien Europese en Midden-Oosterse landen al contact hadden gezocht met Oekraïne en “ons hadden gevraagd hun defensieve capaciteiten te ondersteunen”.

Oekraïne had er zelf ook baat bij om op deze oproep in te gaan, aldus Zelensky.

“Stabiliteit is ook voor ons van belang. Degenen die nu Oekraïne om hulp vragen, moeten ook onze eigen verdediging blijven steunen,” zei hij.

Oekraïne heeft co-productieovereenkomsten voor drones gesloten met verschillende Europese bondgenoten en heeft hetzelfde voorgesteld aan de VS.

“Iedereen ziet nu dat er geen alternatief is voor deze aanpak,” aldus Zelensky.

The Washington Post meldde op 6 maart dat Rusland Iran zou helpen bij het richten van aanvallen op Amerikaanse belangen en bondgenoten in de Golf, op basis van drie niet bij naam genoemde Amerikaanse functionarissen. Washington ziet Iran als vijand, maar niet Rusland. Moskou’s samenwerking kan Oekraïne helpen die perceptie te veranderen en Washington dichter bij Kiev en zijn Europese bondgenoten te brengen.

Oekraïne had ook andere belangen bij het helpen van de Golfstaten.

Terwijl Iran erin slaagt de Straat van Hormuz voor tankers gesloten te houden, wordt een groot deel van de wereldolie van de markt gehouden, wat de prijzen doet stijgen.

Om de effecten voor bondgenoten te verzachten, heeft het Trump-bestuur zijn beperkingen op de aankoop van Russische ruwe olie tot 4 april opgeheven, wat een meevaller van miljarden opleverde voor Russische oliebedrijven en de oorlogskas van president Vladimir Putin.

De Financial Times schatte dat Moskou al tussen de 1,3 en 1,9 miljard dollar aan belastingen uit olie-export had ontvangen.

De benchmark Brent-olieprijs is sinds het begin van de oorlog in de Golf met ongeveer 20 dollar gestegen, wat volgens een schatting in een maand 3,3 miljard dollar aan Russische staatsinkomsten kan genereren.

De Indiase invoer van Russische olie was met ongeveer 50 procent toegenomen, en op 13 maart wachtten 30 tankers met 19 miljoen vaten Russische ruwe olie op kopers op de Aziatische markt.

Er was nog een extra reden voor Oekraïne om te helpen.

Golfstaten gebruikten naar verluidt dure Patriot-onderscheppers om drones neer te halen, omdat ze geen goedkopere alternatieven hadden.

“Alleen andere goedkope drones kunnen een groot aantal goedkope drones tegenhouden, niet dure raketten,” schreef Kovalenko op Telegram.

“Waarom gebruiken we Patriots tegen Shahed-drones?” vroeg generaal Ben Hodges, voormalig commandant van de Amerikaanse troepen in Europa. “Er zijn technologieën die Oekraïners hebben ontwikkeld die beter zijn voor het onderscheppen van drones. Je wilt geen Patriot-onderschepper verspillen aan een Shahed-drone.”

Oekraïne heeft een tekort aan Patriot-onderscheppers, die effectief zijn tegen de ballistische raketten die Rusland wekelijks lanceert op zijn infrastructuur, en heeft landen die zulke onderscheppers bezitten gevraagd deze te verkopen of te doneren.

John Mearsheimer, geschiedenisprofessor aan de Universiteit van Chicago, vat de Russische voordelen van de oorlog tegen Iran, die de VS en Israël op 28 februari begonnen, samen:

“Deze oorlog is geweldig nieuws voor de Russen. Allereerst betekent het dat de VS dure middelen verspilt in deze strijd die anders door de Europeanen aan Oekraïne hadden kunnen worden geleverd,” zei hij. “Er is geen twijfel dat dit de Oekraïners op het slagveld schaadt … de vraag naar Russische olie en gas zal stijgen.”

“Oekraïense experts zullen ter plaatse werken om echte inspanningen te ondersteunen om de situatie te stabiliseren en met name de veilige scheepvaart in de regio te herstellen,” zei Mykhailo Fedorov, Oekraïens minister van Defensie.

De waarde van Oekraïense expertise

Op 4 maart, de vijfde dag van de oorlog tegen Iran, zei Oekraïne dat Iran al 800 raketten en 1.400 drones had afgevuurd op Golfstaten.

Oekraïne heeft ervaring met het verdedigen tegen zwermen drones.

In de afgelopen week zei het land 90 procent van de 1.250 door Rusland gelanceerde drones te hebben neergeschoten, en meer dan de helft van de 34 raketten. Veel van die drones zijn Shaheds – hetzelfde ontwerp als de Iraanse drones die Iran inzet tegen zijn Golf-buren.

“Ons doel is om 100 procent van de luchtdreigingen in realtime te identificeren en minstens 95 procent van de raketten en drones te onderscheppen,” zei Fedorov, die in gesprek is met de regeringen van Qatar, de VAE, Jordanië en Bahrein.

Fedorov onthulde ook dat Oekraïense drone-operators nu verantwoordelijk zijn voor 96 procent van de Russische verliezen.

Zelenskyj zei dat Oekraïense militaire inlichtingendienst (GUR) Russische documenten had verkregen waarin 1,3 miljoen Russische slachtoffers werden geregistreerd, waarvan 62 procent doden – een hoger percentage dan Oekraïne eerder had aangenomen.

Oekraïne automatiseert nu de terugkoppeling van zijn drones om beter te bepalen welke types het meest effectief zijn.

Het commandosysteem Mission Control zal automatisch rapporten genereren over de effectiviteit van elke drone-missie. Dit verlicht de frontlinies van papieren rapportages en geeft commandanten “operationele tracking in realtime,” aldus het ministerie. “Dit is de eerste keer dat inkoopbeslissingen automatisch worden genomen op basis van echte gevechtsdata,” zei Fedorov.

Oekraïne is ook effectief geweest in het raken van Russische defensie-industrieën.

Op 10 maart gebruikte het Storm Shadow/SCALP-raketten om de Kremniy El-microchipfabriek in de stad Bryansk te treffen – naar verluidt voor het eerst met behulp van een drone om de raketten beter te geleiden.

Vijf raketten troffen de faciliteit.

Kremniy El claimt de grootste fabrikant te zijn van chips voor het Russische leger, die worden gebruikt in kruisraketten die Rusland inzet tegen Oekraïne.