Toen minister Stephen Tsang, recentelijk in DNA zei: “De brug over de Corantijn is van ons”, toonde hij nationalisme. De observatie van DNA-lid Ebu Jones dat Tigri geen betwist gebied is, maar Surinaams grondgebied, was op de schoen. In 2020 is het voorstel van een brug over de Corantijnrivier bezegeld in een bilateraal ministerieel en vastgelegd overleg en daarna volgden meer momenten tot in 2024. 'Gedeelde
bekostiging' van de brug is in de Guyanese kringen op het hoogste staatsniveau bejubeld en Guyana verbond zijn deel van de bekostiging aan voorwaarden, als een soort politieke troef.

Hoewel zij een internationale rivier is, is de Corantijn tot aan haar linkeroever (bij laagwaterlijn), Surinaams grondgebied en alle activiteiten, zoals visserij en doorvaart vallen onder de Surinaamse rechtsmacht en wet. Op de projecteerde brug zal deze rechtsmacht niet anders zijn. Een ander grensregime bij internationale rivieren is the Thalweg doctrine, waar het diepst navigeerbaar punt in de rivier, de grens markeert.

In 1966 vonden in Londen onderhandelingen plaats tussen een kersvers onafhankelijk Guyana en Suriname, die autonomie had gekregen door het Statuut van 1954, echter zonder succes. Guyana’s standpunt in 1966 was dat hij aanspraak maakte op een deel van de rivier omdat hij de Thalweg doctrine toepaste. Suriname stelde zich op het standpunt dat de linkeroever van de Corantijn en van haar primaire bronrivier, zijnde de Opper Corantijn ( New River) de grens markeert. Tijdens de onderhandelingen deed Guyana het voorstel dat hij de Thalweg doctrine wenste op te geven indien Suriname zijn aanspraak op de Opper Corantijn zou loslaten.

Guyana heeft vanaf zijn bestaan als soevereine staat, werk gemaakt van het claimen van de Corantijn en na de gefaalde onderhandelingen van 1966, werd in 1967 een groep Surinaamse hydrologen die werkten in het gebied bij de samenvloeiing van de Opper Corantijn en de Curuni, verjaagd door Guyanese militairen. Het grens dispuut werd onderkend en Suriname en Guyana ondertekenden in 1971 te Chaguaramas, een bilateraal verdrag met als doel vreedzame oplossing van het dispuut, door instelling van de Surinaams- Guyanese Commissie die zou bestaan uit vijf leden van respectievelijk beide landen.

Deze commissie zou binnen twee maanden na inwerkingtreding van het verdrag, een bijzonder Comité instellen die zou bestaan uit twee vertegenwoordigers van Guyana en twee van Suriname. Inmiddels is in 2026 niet bekend of dit Comité is ingesteld. Interessant is artikel 8 van dit verdrag, waarin alle rechten of vorderingen verband houdend met de soevereiniteit van Suriname en van Guyana, die op het moment van sluiting van het verdrag bestonden, onverlet blijven.

Vanaf 2020, is de indruk gewekt en gevoed, dat de brug over de Corantijn, een gezamenlijke aangelegenheid zou zijn. Wie de helft betaalt, heeft zogezegd ook recht op de helft van de brug en als Suriname daarover zwijgt dan stemt hij toe. Suriname zwijgt niet. De brug houdt verband met het grensregime over de Corantijn, dat door Guyana en Suriname niet betwist wordt.

(Afbeelding Wikimedia)

De maritieme driehoek die zich bij de monding van de Corantijn in de Atlantische Oceaan bevindt, is in 2007 door een arbitrale uitspraak, gehalveerd. Guyana oefende in het jaar 2000, actief beheersdaden uit in deze driehoek door de bouw van een olieboorplatform aldaar te faciliteren, wat leidde tot hevig protest van Suriname. Het leidde ertoe dat Guyana ons trok naar Arbitrage van het geschil via het Zeerechten Verdrag.

Beheersdaden op de helft van de geprojecteerde brug, zou op een gegeven moment kunnen leiden tot aanspraak op de helft van de rivier en deze aanspraak heeft Guyana reeds ondubbelzinnig geuit in 1966. Guyana heeft jarenlang volhard dat de toenmalige Surinaamse president in 2021 aan de Guyanese president, visvergunningen voor Guyanese vissers heeft beloofd die visvangst uitoefenen op de Corantijn. 

Guyana heeft in 2024 een airstrip aangelegd in de Tigri driehoek (de landendriehoek tussen de Opper Corantijn en de Curuni tot de samenvloeiing in de Corantijn). Recentelijk is via de media door Guyana volhard dat Guyanese vrachtschepen die varen op de Corantijn, geen heffingen aan de Maritieme Autoriteit Suriname verschuldigd waren, terwijl de Surinaamse wet van toepassing is op de Corantijn.

De verbinding tussen enerzijds beheersdaden in de Corantijn en in Tigri, het vreedzaam oplossen van het dispuut over Tigri en anderzijds de Guyanese aanspraak op gezamenlijke financiering van de brug, mag niet worden verwaarloosd.

De gezamenlijke commissie, heeft niet kunnen leiden tot een bijzonder comité zoals bedoeld in het verdrag van 1971 en volgens dat verdrag moet het comité de in 1966 gefaalde onderhandelingen voortzetten, dus verwachtbaar is dat de droom van een gezamenlijke commissie die het dispuut over Tigri gaat oplossen, een droom zal blijven.

Aashna Kanhai