Onlangs heeft president Jennifer Simons mededelingen gedaan over een aantal plannen, maatregelen, projecten en sectoren die de regering wil gaan oppakken dan wel wil gaan realiseren. Echter, in relatie tot de vele uitgelekte dan wel geconstateerde corruptieve misstanden, fraude, schandalen en malversaties binnen zowel het overheidsapparaat als bij staatsbedrijven en overheidsinstanties, is het opvallend dat de president bijna geen inzicht betreffende concrete plannen van aanpak, randvoorwaarden, tijdspaden, deadlines en dergelijke heeft gegeven, waardoor er vooralsnog gerede twijfel bestaat over deugdelijke realisering van de gestelde doelen.

Evenmin is duidelijk geworden of het staatshoofd zich er rekenschap van heeft gegeven dat het werken aan het door haar beoogde overheidspersoneelsbeleid, waarbij nieuwe aanstellingen alleen mogelijk zullen zijn binnen een vastgesteld formatieplan, alleen kans van slagen heeft indien en voor zover volledig en zorgvuldig wordt voldaan aan de randvoorwaarden daarvoor. Deugdelijke formatieplannen kunnen immers uitsluitend rechtsgeldig tot stand komen na objectief uitgevoerde integrale organisatie- en formatieonderzoeken, waarmee gedegen functieanalyse- en -waarderingsprocessen onlosmakelijk zijn verbonden.

Voor zover is na te gaan, bestaat er wel degelijk relevante wet- en regelgeving die zelfs voorschrijft om het overheidspersoneelsbeleid en ingevolge daarvan het benoemingsbeleid uitsluitend te voeren ingevolge geformaliseerde organisatie- en formatieplannen. Opeenvolgende regeringen zijn echter ernstig in gebreke gebleven om hieraan te voldoen, waardoor het wanbeleid betreffende vooral incidentele benoemingen en bezoldigingen, alsook het faciliteren van “family en friends”, nog steeds ongestoord kan plaatsvinden. Daardoor is er bovendien nog veel ruimte voor uiteenlopende misstanden en schandalen, zoals door het staatshoofd – helaas zonder nadere informatie over de gepleegde delicten en het strafrechtelijke vervolg daarop – zijn benoemd en gehekeld.

Het huidige benoemingsbeleid
De regering Simons/Rusland is al ruim acht maanden aan de macht, maar is er nog steeds niet in geslaagd om de samenleving tevreden te stellen. Vooral de voortzetting van dubieuze familie- en vriendjespolitiek, willekeurig benoemingsbeleid, wurgcontracten en het verkwistend beleid, in lijn met voorgaande regeringen, is een heet hangijzer, omdat er herhaaldelijk was beloofd daarmee radicaal af te rekenen.

Ondanks de vele beloftes van coalitiepartijen tijdens de verkiezingscampagne, en daarna van de regering, gaan benoemingen en aanstellingen van partijloyalisten in topfuncties, RvC’s, directies, stichtingsbesturen en dergelijke, gewoon door. Overigens is onbekend in hoeverre er in deze gevallen wordt voldaan aan de gestelde functie-eisen en vereiste competenties.

Het spreekt dan ook voor zich dat dergelijke benoemingen en riante financiële vergoedingen daarvoor, alsook de schadeloosstelling van DNA-leden, voor behoorlijke onvrede in de samenleving hebben gezorgd. De slogan van zowel de vorige regering, “Wo set’en”, als van de huidige regering, “Systeem o kenkie”, wordt inmiddels door velen als een scheldwoord ervaren.

De recente toezegging van de president dat benoemingen uitsluitend conform formatieplannen zullen plaatsvinden, is zeker vertrouwenscheppend, maar vooralsnog objectief niet te realiseren. Om aan dit voornemen te kunnen voldoen, zal eerst moeten worden overgegaan tot de instelling van een autonome entiteit, dus met een niet-beïnvloedbare (hiërarchische) positie en formatie, alsook belast met duidelijke taken, verantwoordelijkheden en bevoegdheden.

Voor zover bekend bestaat er al een dergelijk orgaan op het ministerie van Binnenlandse Zaken, dat kennelijk bewust niet wordt ingezet; “in troebel water is het goed vissen”.

Dezerzijds wordt serieus ervoor gepleit en de regering ernstig in overweging gegeven om terstond over te gaan tot het formeel instellen en doelmatig inzetten van een autonome entiteit, belast met het formeel uitbrengen van alle noodzakelijke organisatie- en formatieplannen van het overheidsapparaat, en zowel het overheidspersoneelsbeleid in het algemeen als het benoemingsbeleid in het bijzonder onvoorwaardelijk, conform de uitgebrachte en geformaliseerde rapportages en adviezen, te voeren.

Volledigheidshalve dient er uiteraard ook nog een evenwichtige beloningsstructuur en -beleid te worden ontwikkeld, die beter aansluiten bij de economische situatie van ons land. Het welslagen van het overheidsbenoemingsbeleid – de juiste persoon in de juiste functie – is enerzijds alleen mogelijk in samenhang met een objectief wervings- en selectiebeleid en anderzijds met een objectief beoordelings- en beloningsbeleid.

Voor benoeming en beloning in hogere functies kan mogelijk aansluiting worden gezocht bij de strekking van de “Balkenendenorm” in Nederland, waarbij geldt dat niemand in overheidsdienst meer verdient dan de minister-president.

Tot slot, ter overdenking:
“Change is never easy, but always possible!”

Roy Harpal