José Antonio Kast, gekozen op beloften van economische groei en deregulering, begint woensdag aan zijn presidentschap in Chili. Hoewel lokale markten aanvankelijk reageerden met optimisme na zijn verkiezing in december, wordt zijn economische agenda nu op de proef gesteld door de wereldwijde onrust, vooral veroorzaakt door de oorlog in Iran die de markten wereldwijd opschudt.

Kast won de verkiezingen met de belofte van een ‘noodregering’ die snel belangrijke problemen voor Chili zou aanpakken, met economische groei als topprioriteit. Toch waarschuwt Kenneth Bunker, politiek analist aan de Universiteit van San Sebastian, dat de huidige turbulentie rond wisselkoersen, inflatie en economische groei de uitvoering van Kast’s plannen kan bemoeilijken. “Als het verwachte groeitempo uitblijft, kunnen veel beleidsmaatregelen vertraging oplopen,” aldus Bunker.

Chili is als grootste koperproducent ter wereld en tweede grootste producent van lithium bijzonder gevoelig voor prijsschommelingen op de internationale markt. De koperprijs steeg sinds juni 2025 van onder de $10.000 per ton naar een piek van $13.618 eind januari, wat de Chileense schatkist honderden miljoenen dollars extra opleverde. Voor de oorlog in Iran werd geschat dat Chili tot $4 miljard extra zou kunnen verdienen dankzij de hoge koperprijzen. Echter, de prijs is de afgelopen weken volatiel geweest en daalde tot 8% van de piek, hoewel hij recent weer licht herstelde.

Daarnaast heeft Chili, als een van de grootste olie-importeurs in Latijns-Amerika, zwaar te lijden onder de stijgende olieprijzen die sinds het begin van het conflict bijna $120 per vat bereikten. Volgens een rapport van Oxford Economics verhoogt de oorlog in Iran de inflatierisico’s aanzienlijk, waarbij Chili, samen met Centraal- en Oost-Europa en India, het zwaarst wordt getroffen. De inflatie kan in het tweede kwartaal met 0,4 tot 1,7 procentpunt toenemen.

Marcela Vera, econoom aan de Universiteit van Santiago, benadrukt dat Chili zeer kwetsbaar is voor externe schokken. “Onze economie heeft weinig financiële beschermingsmechanismen en is sterk afhankelijk van vrijhandelsakkoorden en primaire export,” zegt ze. Hoewel de Chileense aandelenmarkt (IPSA) sinds de verkiezingen aanvankelijk steeg en in januari een piek bereikte met een stijging van 65% ten opzichte van het voorgaande jaar, kelderde deze daarna met meer dan 10%. De Chileense peso verloor sinds begin februari ongeveer 5% van zijn waarde, mede door stijgende olieprijzen en wereldwijde economische onzekerheid.

Om de impact van stijgende brandstofprijzen te beperken, beschikt Chili over een brandstofstabilisatiefonds, MEPCO, dat prijsstijgingen in driewekelijkse cycli dempt. Toch waarschuwt een rapport van JPMorgan dat MEPCO de effecten van stijgende olieprijzen niet volledig kan neutraliseren. De inflatieverwachting voor december is naar boven bijgesteld tot 3,6%, met een risico op verdere stijging.

Als de oorlog in Iran maandenlang aanhoudt, vreest Vera dat de economische gevolgen chronisch zullen worden: “Het gaat dan niet alleen om hogere olieprijzen, maar ook om stijgende logistieke kosten en een duurdere dollar.”

Voor president Kast ligt er een lastige taak om zijn belofte van economische groei waar te maken in een steeds grilliger wordende wereldeconomie.