Rook stijgt op nadat een Iraanse drone werd onderschept boven de Bahrain Financial Harbour Towers, waar de Israëlische ambassade is gevestigd, te midden van het conflict tussen de Verenigde Staten, Israël en Iran, in Manama, Bahrein. (Foto: Reuters)
Iran heeft aangekondigd dat het geen aanvallen meer zal uitvoeren op buurlanden, tenzij er aanvallen vanuit die landen plaatsvinden. Deze verklaring kwam van interim-president Masoud Pezeshkian terwijl de oorlog tussen de Verenigde Staten (VS), Israël en Iran zijn tweede week ingaat. De VS en Israël lanceerden aanvallen op Iran, waarop Iran wraakacties uitvoerde tegen Amerikaanse doelen en bondgenoten in de Golfregio en daarbuiten.

Pezeshkian meldde dat de interim-regering vrijdag unaniem deze maatregel heeft goedgekeurd. Hij bood ook zijn excuses aan de buurlanden aan voor eerdere aanvallen. Zijn verklaring, uitgezonden via de Iraanse media, werd gezien als een lichte de-escalatie in een situatie die al sterk is geëscaleerd, met meer dan 170 steden in Iran die getroffen zijn door luchtaanvallen.

In zijn vooraf opgenomen toespraak bekritiseerde Pezeshkian de aanvallen op woonwijken, scholen en ziekenhuizen, die volgens hem in strijd zijn met het internationale recht. Hij riep op tot eenheid en solidariteit onder de Iraniërs en stuurde een krachtige boodschap naar de Verenigde Staten: onvoorwaardelijke overgave is een illusie, Iran houdt vast aan internationale wetgeving en humanitaire principes.

Reactie van de Islamitische Revolutionaire Garde (IRGC)
Tegelijkertijd benadrukte de invloedrijke IRGC in een verklaring dat zij de soevereiniteit van buurlanden respecteren en tot nu toe geen agressie tegen deze landen hebben gepleegd. Echter waarschuwden zij dat bij voortzetting van vijandige acties alle Amerikaanse en Israëlische militaire doelen in de regio als primaire doelen zullen worden beschouwd en met krachtige aanvallen geconfronteerd zullen worden.

Al Jazeera-analist Resul Serdar licht toe dat de werkelijke macht in Iran bij de IRGC ligt, die de strategische veiligheidsbeslissingen neemt, niet bij de politici zoals Pezeshkian. De leider van de IRGC, Ahmad Vahidi, geldt als een van de meest radicale commandanten sinds de oprichting van de groep.

Escalatie en wereldwijde impact
De Golfstaten, waaronder Saudi-Arabië, Qatar, de Verenigde Arabische Emiraten, Kuweit, Bahrein en Oman, zijn het mikpunt van Iraanse vergeldingsaanvallen vanwege de aanwezigheid van Amerikaanse bases. Ook landen als Irak, Jordanië, Azerbeidzjan en Turkije zijn getroffen.

Deze aanvallen hebben geleid tot doden, schade, verstoringen in het vliegverkeer en sluitingen van het luchtruim. Daarnaast heeft het ook een zware impact op de olie- en gasproductie, wat wereldwijd voor onzekerheid en stijgende energieprijzen zorgt.

Qatar’s minister van Energie, Saad al-Kaabi, waarschuwde dat als het conflict wekenlang voortduurt, de export van olie en gas uit de Golfregio binnen enkele weken stil kan komen te liggen. Dit zal naar verwachting de economie wereldwijd schaden, met hogere energieprijzen, tekorten aan producten en een kettingreactie in fabrieken die niet kunnen leveren.

Slachtoffers en humanitaire gevolgen
Tot nu toe zijn er zes Amerikaanse doden gevallen bij een Iraanse aanval op een Amerikaans commandocentrum in Kuweit. Meer dan 1.200 Iraniërs zijn omgekomen in de eerste week van de oorlog door Amerikaanse en Israëlische aanvallen.

De recente verklaring van Iran om aanvallen op buurlanden te beperken, kan gezien worden als een poging tot de-escalatie, maar de machtige IRGC blijft een harde lijn hanteren. De spanningen in de regio blijven hoog en de impact op de wereldwijde energievoorziening en economie groeit met elke dag van het conflict.