De nieuwe generator die de pompen te Wakay aan de praat moet krijgen wordt geladen op een ponton voor verdere transport.
De nieuwe generator die de pompen in Wakay weer operationeel moet maken, is gisteravond aangekomen in Suriname. Toch is het nog onduidelijk wanneer de installatie volledig afgerond is; tot maandagochtend waren de technici die verantwoordelijk zijn voor de aansluiting nog niet ter plaatse. Naar verwachting zullen de pompen op zijn vroegst dinsdagavond weer water pompen, waarna binnen 24 uur een verbetering van het waterpeil in de irrigatiekanalen zichtbaar moet zijn.

Deze ontwikkeling komt na wekenlange frustratie bij de rijstboeren in het gebied. Vorige week uitten zij hun ongenoegen nadat de oude generator uitviel, waardoor al zeker tien dagen geen irrigatiewater via de Wakay-pompen kon worden geleverd. Dat is een zware klap in een cruciale fase van het groeiseizoen, waarin voldoende water essentieel is voor een gezonde rijstoogst.

Minister Mike Noersalim van Landbouw, Veeteelt en Visserij (LVV) gaf uitleg over de vertraging: de aanschaf van een nieuwe generator moest voldoen aan diverse overheidsregels en procedures, wat het proces vertraagde. Uiteindelijk werd de generator vrijdag over de weg vervoerd en vervolgens via een ponton bij hoogwater naar de locatie gebracht.

Ondertussen zijn boeren genoodzaakt zelf water te pompen uit kanalen waarvan het waterpeil al onder het kritieke niveau ligt. Dit leidt tot extra kosten, terwijl de financiële druk door de lage opkoopprijs van padie blijft toenemen. Momenteel ligt de prijs voor een baal natte padie rond de 400 Surinaamse dollar, terwijl boeren minimaal 650 SRD nodig achten om rendabel te zijn. Ook vorig seizoen lag de prijs rond de 400 SRD, en de discussie over eerlijke prijzen sleept zich al decennia voort.

Door het wegblijven van regen en het uitvallen van de generator die de Wakay-pompen moet opstarten, heeft het water in de irrigatiekanalen een kritiek punt bereikt.

De problemen in de rijstsector illustreren bredere structurele kwesties binnen de Surinaamse landbouw en economie. Naast het watertekort kampen boeren met inefficiënte overheidsprocedures en gebrek aan investeringen in infrastructuur.

Internationaal gezien tonen de rijstprijzen een dalende trend. De opheffing van het exportverbod door India, in combinatie met gunstige weersomstandigheden en recordoogsten in landen als India en Bangladesh, heeft geleid tot een overvloedig aanbod en daarmee lage wereldmarktprijzen. Voor het seizoen 2025/2026 wordt verwacht dat de overvloed aan voorraden, die naar schatting bijna 218 miljoen ton zal bedragen, de prijzen verder onder druk zal zetten.

Toch is de lokale prijs in Suriname niet alleen afhankelijk van de wereldmarkt. Factoren als productiekosten, marktwerking en de relatie tussen boeren en opkopers spelen een grote rol. Het spanningsveld tussen deze factoren zorgt ervoor dat boeren vaak het gevoel hebben er bekaaid vanaf te komen.

Daarnaast zorgen ook andere terugkerende problemen, zoals slecht onderhoud van irrigatiekanalen en onvoldoende overheidsinterventie bij watermanagement, ervoor dat de landbouwsector niet het volle potentieel bereikt. Het feit dat straten en landbouwgebieden bij de eerste zware regenval onder water lopen, benadrukt de urgentie van een integrale aanpak van infrastructuur en waterhuishouding.

De situatie in Wakay staat symbool voor de bredere uitdagingen die Suriname al decennia teisteren: inefficiëntie, gebrek aan visie en structurele problemen die ondanks herhaalde beloften maar moeizaam worden opgelost.