Leiderschap wordt pas werkelijk getoetst in tijden van crisis. Suriname bevindt zich vandaag in zo’n periode, met economische onzekerheid, een groeiende schuldenlast en een bevolking die het vertrouwen in haar instituties ziet afnemen. In dit licht las ik The Political Thought of Xi Jinping van Olivia Cheung en Steve Tsang — een boek dat een alternatieve visie biedt op de vraag wat het betekent om te besturen.

Het boek beschrijft hoe president Xi Jinping zijn politieke filosofie heeft opgebouwd als een synthese van eeuwenoude Chinese waarden en moderne uitdagingen. In plaats van het individu centraal te stellen, draait zijn visie om gemeenschappelijkheid: de staat en het volk als één geheel, verbonden door een gedeeld lot. Dit idee wordt tastbaar gemaakt door concrete daden, zoals de historische campagne waarbij 800 miljoen mensen uit extreme armoede werden gehaald, en door te plannen op generaties in plaats van op verkiezingscycli.

Het westerse neoliberale antwoord – en zijn valkuilen
Waar Xi inzet op collectieve vooruitgang, zien we in veel westerse modellen een neoliberale reflex. Daarin worden complexe problemen vaak gereduceerd tot één simpele oplossing: privatisering.

In Suriname zien we dit terug in hoe beleid wordt gevoerd. Het woord privatisering wordt vaak achteloos gebruikt, alsof het op zichzelf alle problemen kan oplossen. Maar zelden wordt gevraagd wie er profiteert, of wat er verloren gaat. Het voorbeeld van SAIL N.V. illustreert dit: geen dialoog of discussie, maar opeens het besluit tot verkoop van staatsbezit, alsof verkoop gelijkstaat aan vooruitgang.

Dit denken is kortzichtig. Privatisering zonder visie leidt niet tot efficiëntie, maar tot het overdragen van publieke middelen aan private belangen — vaak buiten het zicht van de bevolking. Het versterkt de afhankelijkheid van buitenlandse bedrijven en ondermijnt de soevereiniteit van de staat.

Xi’s model dwingt ons dieper te kijken. Niet elke oplossing ligt in de markt; soms vereist deugdelijk bestuur juist dat de staat beschermt, investeert en richting geeft.

De mens centraal
Xi’s filosofie draait om de mens als doel van beleid, niet als middel. Zijn campagne tegen armoede was niet alleen economisch, maar ook moreel: het herstellen van waardigheid. In plaats van winstmaximalisatie voor een kleine elite, gaat het om de vraag hoe beleid het leven van gewone mensen verbetert.

Voor Suriname betekent dit:
- Beleid moet gericht zijn op structurele armoedebestrijding, niet op tijdelijke subsidies of politieke cadeaus.
- Onze natuurlijke rijkdommen moeten worden ingezet voor duurzame binnenlandse ontwikkeling, niet alleen voor export.
- De succesmaatstaf is kwaliteit van leven, niet abstracte cijfers over groei (en een armoedegrens van SRD 7.337 staat ver af van een kwalitatief bestaan).

Discipline en integriteit
Cheung en Tsang benadrukken hoe Xi corruptie ziet als een existentiële bedreiging. Zijn harde campagne tegen corruptie is niet louter straf, maar een manier om vertrouwen te herstellen.

Ook in Suriname is corruptie een kernprobleem. Het volstaat niet om nieuwe wetten aan te nemen of instituten op te richten. Er moet een zichtbare cultuurverandering komen waarin leiders laten zien dat niemand boven de regels staat. Zonder discipline is er geen vertrouwen, en zonder vertrouwen geen vooruitgang.

Langetermijnvisie
Xi’s aanpak kenmerkt zich door planning op lange termijn. Terwijl westerse systemen vaak gevangen zitten in vier- of vijfjarige verkiezingscycli, plant China decennia vooruit.

Voor Suriname betekent dit dat we moeten durven denken voorbij het onmiddellijke politieke gewin. We hebben een nationale ontwikkelingsvisie nodig die generaties overstijgt en thema’s als zelfvoorziening, klimaatadaptatie, energie-onafhankelijkheid en onderwijs centraal stelt.

Wat Suriname kan leren
Het boek van Cheung en Tsang laat zien dat Xi Jinping’s bestuursfilosofie geen recept is om te kopiëren, maar een bron van reflectie. De lessen voor Suriname zijn duidelijk:
1. De mens centraal stellen in plaats van markten en private belangen.
2. Beleid baseren op collectieve vooruitgang, niet op snelle privatiseringen.
3. Corruptie bestrijden met zichtbare integriteit.
4. Een langetermijnvisie ontwikkelen in plaats van kortetermijnpolitiek.

De uitdaging is groot, maar ook noodzakelijk. Suriname heeft geen Xi Jinping, en misschien heeft zij die ook niet nodig. Maar we hebben leiders, en sommigen van hen begrijpen dat macht alleen legitiem is wanneer zij in dienst staat van het volk.

Drs. Gasieta Naushaad