Sinds haar aantreden medio 2025 heeft president Jennifer Simons sterk ingezet op transparantie, eerlijkheid en het herstellen van vertrouwen in de overheid. In dat kader werd ook de Wet Personen van Surinaamse Afkomst (PSA) versoepeld en werden de aanvraagkosten tijdelijk verlaagd in verband met 50 jaar Surinaamse onafhankelijkheid. Deze maatregel, later verlengd tot eind januari 2026, had als doel de band met de diaspora te versterken en Surinamers in het buitenland meer te betrekken bij de ontwikkeling van het land.

Vertrouwen versus enthousiasme
De aankondigingen wekten veel vertrouwen en enthousiasme. Voor velen, waaronder ondergetekende en diens partner, was dit aanleiding om daadwerkelijk een PSA-aanvraag in te dienen. De mogelijkheid om dit proces volledig digitaal te doorlopen en de voortgang via een trackingsysteem te volgen, leek een belangrijke stap vooruit in de modernisering van de dienstverlening.

Praktijk
De praktijk blijkt echter weerbarstig. Na indiening van de aanvragen in januari 2026 en het tijdig aanvullen van ontbrekende documenten op 13 februari, bleef verdere communicatie uit. Pogingen om via het burgermeldpunt – dat juist is ingericht om laagdrempelig contact met de overheid mogelijk te maken – contact te krijgen via WhatsApp, bleven zonder reactie. Ook het trackingsysteem, bedoeld om transparantie te bieden, functioneert niet naar behoren, waardoor aanvragers in onzekerheid verkeren over de status van hun aanvraag.
Deze ervaringen staan niet op zichzelf.

Sociale media
Op sociale media zijn vergelijkbare klachten te vinden van burgers die tegen dezelfde problemen aanlopen. Tegelijkertijd heeft de directeur Algemene Beheer- en Consulaire Zaken bevestigd dat het ministerie te maken heeft met een ongekende toestroom van aanvragen: circa 3600 in de eerste maand, een aantal dat normaal gesproken over een heel jaar wordt verwerkt.

Druk op de organisatie
Hoewel deze toestroom de druk op de organisatie verklaart, kan zij niet als rechtvaardiging dienen voor gebrekkige communicatie en het uitblijven van duidelijke informatie richting burgers. Juist bij beleidsmaatregelen zoals tariefverlaging en versoepeling van procedures mag worden verwacht dat de overheid anticipeert op een sterke toename van aanvragen.

Contrast
Het contrast tussen beleid en uitvoering is daarmee pijnlijk zichtbaar. Waar de intentie is om de diaspora dichter bij Suriname te brengen, dreigt de huidige gang van zaken juist te leiden tot frustratie en afnemend vertrouwen.

Versterken van de band
Het versterken van de band met burgers begint immers niet alleen met goede beleidsvoornemens, maar vooral met een betrouwbare en toegankelijke uitvoering. Transparantie betekent ook dat aanvragers tijdig en duidelijk worden geïnformeerd. Efficiëntie betekent dat systemen werken zoals beloofd.

Potentie
De PSA-regeling heeft het potentieel om een belangrijke brug te vormen tussen Suriname en zijn diaspora. Maar zonder adequate uitvoering dreigt deze kans te worden ondermijnd.
Het is daarom van groot belang dat de knelpunten in het aanvraagproces op korte termijn worden aangepakt, zodat de beloften van transparantie en goed bestuur niet slechts bij woorden blijven, maar ook daadwerkelijk in de praktijk worden gebracht.

R. Boldewijn LLB