De zes ananastelers. Van l-r: Cyrell Sabajo, Jeanne Patra, Stuart Makosie, Wendeline Sabajo, Harvey Read en Jerry Birambie.
Zes ananastelers hebben op maandag een leningsovereenkomst getekend om hun productie van organische ananas uit te breiden. Met deze stap wordt concreet invulling gegeven aan de versterking van de ananasketen in Suriname, waarbij vooral inheemse boeren in Para en Marowijne beter toegang krijgen tot financiering en moderne teeltmethoden.

Het Agrifood Systems Transformation Accelerator (ASTA) Joint Programme wordt uitgevoerd door vier VN-organisaties — de Food and Agriculture Organization, de United Nations Industrial Development Organization, de United Nations Population Fund en de International Labour Organization — in samenwerking met de regering van Suriname. Het programma wordt gefinancierd door het Joint SDG Fund en de Islamic Development Bank en richt zich op duurzame ontwikkeling van de ananaswaardeketen.

Binnen het ASTA-project werd in 2024 de Horticulture Innovation HUB opgericht. Deze kennisinstelling ondersteunt actoren in de ananassector. Volgens Swami Girdhari van de HUB richt het project zich op twee pijlers: verbetering van landbouwpraktijken en versterking van agro-ondernemerschap. Er wordt gewerkt aan een Surinaams teeltprotocol om kwalitatief goede ananassen tegen lagere kosten te produceren, zodat telers een beter inkomen genereren en consumenten betaalbare producten krijgen.

Ongeveer 90 procent van de ananastelers is inheems en actief in dorpen in Para. Omdat zij produceren op collectieve gronden zonder individueel eigendomsrecht, hebben zij geen onderpand voor leningen. Daarom is binnen het ASTA-programma een Collateral Facility Fund opgezet, dat als garantie dient voor banken. Trustbank Amanah (TBA) beheert dit fonds en dient de leningen in bij het NOFA-fonds.

Volgens acting Agri Business Manager Roshnie Gangapershad beoordeelt TBA de kredietaanvragen op haalbaarheid. De HUB begeleidt het proces, terwijl eerst een agronomische analyse wordt uitgevoerd. Nationale agronomist Hemwatie Goeptar geeft aan dat daarbij onder meer het veld, het plantdesign en het bemestingsprogramma worden vastgesteld, in overleg met de teler en het dorpsbestuur.

In de praktijk zijn de eerste stappen al gezet. Telers Jerry Birambie en Harvey Read uit Pierre Kondre hebben hun areaal van één hectare voorbereid en starten binnenkort met bodemverbetering en aanplant. Jeanne Patra uit Marowijne ondervindt nog uitdagingen bij het vinden van machines voor landvoorbereiding. Voor een proefveld in Moengo moest eerder materieel uit Para worden ingehuurd, een aanpak die mogelijk opnieuw wordt toegepast.

Begeleiding blijft een belangrijk onderdeel van het traject. Goeptar en fieldagents ondersteunen telers bij irrigatie, bemesting en onderhoud. Door toepassing van kunstmatige bloeminductie kan na negen maanden bloei worden gestimuleerd en na circa veertien maanden worden geoogst, waardoor productie het hele jaar door mogelijk wordt. Dit biedt continuïteit voor zowel de lokale als exportmarkt.

Ook andere telers bereiden zich voor op uitbreiding. Stuart Makosie uit Powaka start binnenkort met landvoorbereiding, terwijl Cyrell Sabajo uit Matta aangeeft dat de trainingen hem hebben gemotiveerd om de productie op te voeren. Op zijn terrein wordt al gewerkt met een biofabriek voor organische meststoffen en natuurlijke bestrijdingsmiddelen.

Volgens Girdhari richt het project zich naast productieverhoging ook op modernisering van de sector en het aantrekken van jongeren. Daarbij wordt gebruikgemaakt van innovatieve toepassingen, zoals een digitale app voor kennisdeling, communicatie en monitoring. In de toekomst wordt ook ingezet op verwerking en waardetoevoeging van ananasproducten.