Mensen rijden door smog in Lahore, Pakistan. (Getty Images)
Volgens het jaarlijkse rapport van IQAir, een Zwitsers bedrijf voor luchtkwaliteitsmonitoring, was Pakistan in 2025 het meest vervuilde land ter wereld. De concentraties van schadelijke fijnstofdeeltjes (PM2.5) in de lucht lagen bijna 13 keer hoger dan de door de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) aanbevolen grens. Het gemiddelde PM2.5-niveau in Pakistan bedroeg 67,3 microgram per kubieke meter, iets lager dan het record van 73,7 microgram in 2024.

Het rapport, gebaseerd op data van 9.446 steden in 143 landen, laat zien dat slechts 13 landen en gebieden erin slaagden om de fijnstofconcentraties onder de WHO-richtlijn van maximaal 5 microgram per kubieke meter te houden. Wereldwijd voldeden 130 van de 143 gemonitorde landen niet aan deze norm.

Bangladesh en Tadzjikistan volgen Pakistan als respectievelijk tweede en derde meest vervuilde landen. Chad, dat in 2024 de hoogste fijnstofwaarden had, staat nu op de vierde plaats, hoewel deze daling mogelijk te wijten is aan datalekken.

Op stadsniveau was Loni in India de meest vervuilde stad ter wereld met een gemiddelde PM2.5-concentratie van 112,5 microgram per kubieke meter. De top 25 van meest vervuilde steden bevindt zich volledig in China, India en Pakistan.

Maatregelen tegen luchtvervuiling
Pakistan heeft recentelijk strengere milieuregels ingevoerd met name rond industrie en voertuigemissies. Ook worden campagnes gevoerd om het verbranden van landbouwafval te verminderen, een belangrijke bron van smog in steden als Lahore.

Bangladesh investeert in schonere energiebronnen en verbetert het openbaar vervoer om autoverkeer en daarmee vervuiling terug te dringen. Daarnaast worden fabrieken aangespoord om milieuvriendelijkere technologieën te gebruiken.

Tadzjikistan richt zich op het verbeteren van de luchtkwaliteit door het verminderen van houtverbranding in huishoudens en het aanplanten van bomen om de lucht te zuiveren.

India heeft meerdere steden, waaronder de regio rond Loni, programma’s gestart om de luchtkwaliteit te verbeteren, zoals het beperken van het gebruik van vervuilende brandstoffen, het sluiten van vervuilende fabrieken en het stimuleren van elektrisch vervoer.

Status Suriname
Suriname wordt in het rapport genoemd als een land zonder significante gezondheidsbedreigende luchtvervuiling. Het land kent een relatief schone luchtkwaliteit, mede dankzij de lage industrialisatiegraad en grote bosgebieden die fungeren als natuurlijke luchtfilters.

Fijnstof (PM2.5) wordt wereldwijd gezien als een belangrijke oorzaak van vroeggeboorten en langdurige blootstelling wordt in verband gebracht met neurologische aandoeningen zoals dementie, Parkinson en Alzheimer.

Klimaatverandering draagt bij aan de verslechtering van de luchtkwaliteit door onder andere een toename van bosbranden die grote hoeveelheden koolstof uitstoten.