De Nationale Assemblee staat vandaag voor een keuze die groter is dan drie namen. Het gaat niet alleen om Riad Nurmohamed, Bronto Somohardjo en Gillmore Hoefdraad. Het gaat om de vraag hoe zorgvuldig Suriname omgaat met de zware stap in het staatsrecht: het in staat van beschuldiging stellen van politieke ambtsdragers.

Laat één ding duidelijk zijn: niemand pleit tegen onderzoek. Niemand pleit voor bescherming. Maar evenmin kan van De Nationale Assemblee worden verwacht dat zij blindelings de procureur-generaal haar gang laat gaan. Daarvoor zijn er nog te veel open vragen. Bovendien heeft DNA de mogelijkheid om via een commissie nader onderzoek te verrichten.

DNA heeft in feite twee opties. De eerste is direct besluiten en het Openbaar Ministerie 'het groene licht van de NPS' te geven om de vervolging in te zetten. De tweede is het instellen van een onderzoekscommissie die de vorderingen nader bekijkt, betrokkenen hoort en ontbrekende informatie boven tafel haalt. Zeer waarschijnlijk zal dit besluit later op de dag worden genomen.

Er zijn nog te veel open vragen.
Neem de zaak-Nurmohamed. Een zwaar dossier, met een reeks beschuldigingen die vragen oproepen over de reikwijdte van het onderzoek. Als er sprake is van een complex Pan Am-project met meerdere schakels, dan kan het niet zo zijn dat slechts één naam centraal staat zonder dat duidelijk is wat er met mogelijke medeplichtigen gebeurt.

De zaak-Somohardjo is anders, maar niet minder complex. Die leunt sterk op een CLAD-rapport. Maar waar is dat rapport? Is het gedeeld met DNA? Somohardjo heeft steeds aangegeven dat hij onschuldig is en wil juist in staat van beschuldiging worden gesteld. Hij wil geen politieke gunst, maar zijn naam zuiveren. Hopelijk wordt zijn wederhoor openbaar gemaakt, want — Bronto kennende — zullen daar nog veel zaken aan het licht komen.

En dan Hoefdraad. Voor de derde keer is er een vordering tegen hem ingediend om hem in staat van beschuldiging te stellen. Ditmaal niet in de Centrale Bank-zaak, maar in de case van de Surinaamse Postspaarbank. Maar één cruciaal element ontbreekt: de persoon zelf. Hij is spoorloos. Wederhoor is in zijn geval onmogelijk. Dat maakt de afweging voor DNA niet eenvoudiger, maar juist ingewikkelder. Hoe ga je om met een zaak waarin de betrokkene zich niet kan verdedigen, terwijl de politieke en maatschappelijke druk groot is? Wordt zijn procesgemachtigde gehoord die onlangs DNA een brief heeft geschreven over opnieuw bekijken van de zaak Hoefdraad?

De procureur-generaal heeft DNA hiermee voor een uitdaging gesteld. Het gaat om een unieke situatie waarin coalitie én oppositie direct betrokken zijn. Hoefdraad wordt geassocieerd met de NDP, Nurmohamed met de VHP en Somohardjo is Pertjajah Luhur. Dat maakt het des te belangrijker dat de beslissing niet wordt gezien als politiek gemotiveerd, maar als juridisch onderbouwd. Elke schijn van partijdigheid moet worden vermeden.

Hoe dan ook ligt de vordering van de procureur-generaal nu op het bord van DNA. Na een commissie van onderzoek zal een besluit moeten worden genomen. Er zullen koppen rollen — maar mogelijk niet alleen van de drie ex-ministers. Er zijn sterke aanwijzingen dat er in breder verband is gehandeld, zeker in de Pan Am-case. Dan kan het niet zo zijn dat slechts één gewezen politieke ambtsdrager ter verantwoording wordt geroepen.

De dossiers zoals die nu voorliggen, zijn nog lang niet volledig. Eén ding is duidelijk: dit proces is nog maar net begonnen en de politieke gevolgen zullen niet mals zijn. Er moet paal en perk worden gesteld voor nu en altijd. 

Nita Ramcharan  

P.S.
Ex-politiewoordvoerder Ro Gajadhar was een groot voorbeeld van hoe voorlichting hoort te worden verzorgd. Niemand binnen het korps heeft hem kunnen evenaren. Een grote mediavriend is heengegaan.