Op 25 mei 2025 zijn de verkiezingen in Suriname. Naarmate die dag dichterbij komt, wordt de vraag voor veel stemgerechtigden in Suriname steeds crucialer: aan wie zullen zij hun stem toevertrouwen? Voor de Surinamers in het buitenland, de zogenaamde diaspora, is het nog frustrerender. Zij zouden graag hun stem willen uitbrengen om invloed uit te oefenen op de beleidsvorming en de toekomst van Suriname, maar het huidige systeem staat dat niet toe. Het ontbreken van een mogelijkheid voor de diaspora om te stemmen kan leiden tot gevoelens van uitsluiting, en vermindert de representatie van de Surinaamse gemeenschap wereldwijd.

Nu wordt er vooral gestemd vanuit emotionele gevoelens, etnische gronden en minder op basis van ratio waarbij persoonlijke belangen weinig tot geen rol spelen. Een heldere uitleg over onderbouwde initiatieven tot ontwikkeling ontbreekt binnen de politieke campagnes. In plaats van authentieke plannen die gebaseerd zijn op uitgebreide analyses, worden er vooral kopieën van verkiezingsprogramma’s en eenvoudige wensenlijstjes gepresenteerd. Zelfs een Roadmap ontbreekt. Dit wekt de indruk dat er niet echt met data en feiten wordt gewerkt, terwijl 'meten is weten' juist essentieel is voor een effectieve aanpak. Daarmee win je als partij ook het vertrouwen van het volk.

Het vertrekpunt voor de analyses
Het behoeft voor niemand, binnen en buiten Suriname, verdere uitleg: De werkelijkheid van de huidige situatie in Suriname is, dat we te maken hebben met een ontoelaatbare veiligheidssituatie, achterstand in het onderwijs, braindrain, uitgedund (technisch) kader, gebrek aan optimale gezondheidszorg, enorme inflatie, koopkrachtdaling, verwaarloosde infrastructuur etc.

Wat de internationale kredietwaardige rating betreft (heel belangrijk trouwens) zit Suriname nog in de zogenoemde Non-Investment Grade d.w.z. dat beleggingen in Suriname speculatief zijn. Simpelweg, dat je mogelijk je geïnvesteerd kapitaal niet terugkrijgt. We zullen moeten beseffen dat we nog een fragiel financieel systeem hebben.

Andere manier van campagnevoering is een vereiste
In tegenstelling tot de huidige manier van campagnevoering (vuilsmijten, 'karaktermoord', en de pot verwijt de ketel dat het zwart ziet de boventoon voert etc.) zouden politieke partijen de geloofwaardigheid bij de stemgerechtigden moeten opbouwen door eerdergenoemde problemen objectief te analyseren. Daarbij is de grootste uitdaging voor de campagnevoerders om hun oplossingsmodellen zo duidelijk en begrijpelijk mogelijk over te brengen aan een volk dat te maken heeft met lage educatie. Het is daarom essentieel om complexe beleidsplannen en ontwikkelingsideeën te vertalen naar eenvoudige, aanspreekbare taal en beelden. Op die manier kunnen kiezers beter begrijpen hoe (toekomstige) bestuurders het land willen verbeteren en ontwikkelen binnen de gestelde termijn van vijf jaar.

Suriname Future Proof 2030, 2050?
Deze andere manier is om de huidige situatie te bekijken vanuit wat er in positieve zin in de afgelopen regeerperiode(s) is gerealiseerd. Het benadrukken van successen en het formuleren van realistische, haalbare plannen voor verdere ontwikkeling bevordert een eerlijke en professionele campagne. Dit draagt bij aan een sfeer waarin partijen elkaar kunnen uitdagen op basis van inhoud en visie met als primair doel om te beginnen een nationaal programma 'Suriname Future Proof 2030'.

Ik moet direct erbij vermelden dat dit bij alle partijen het volgende vereist: Eerlijkheid, transparantie, objectiviteit, deskundigheid en professionaliteit. Haalbare financiële- en uitvoeringsplannen en juiste prioritering!

Wat er al staat, breekt u dat niet af!
De positieve resultaten in de afgelopen regeerperiode(s) en de toekomstige verwachtingen komen direct tot uiting in de kredietwaardigheid, de internationale rating (van Moody’s, Standard and Poor, Fitch). Dit is belangrijk voor investeerders met het oog op productie en werkgelegenheid.
We komen vanuit een Default status (D) naar een verbeterde status CCC+, maar we zijn er nog niet. Het is cruciaal dat de politieke discussie zich blijft richten op de toekomst van Suriname, met oog voor de financiële stabilisatie en een blijvende upgrade van de kredietwaardigheid. Door te investeren in een (stabiel) financieel beleid en het versterken van de institutionele structuur, zal dit leiden tot duurzame groei en ontwikkeling.

Kortom
Het is daarom belangrijk dat er in de volgende regeerperiode oplossingen komen om ook de stem van de Surinaamse diaspora te integreren in het democratisch proces, zodat iedereen die betrokken is bij het land de kans krijgt om hun mening te laten horen. Mijns inziens zou een uitslag van de verkiezingen dan heel anders eruit gaan zien.

Een verkiezingsproces dat gebaseerd is op eerlijkheid, transparantie en objectieve analyses, zal leiden tot een meer inclusieve en effectieve democratie. Zo kunnen we samen bouwen aan een sterker en veerkrachtiger Suriname, waarin de ontwikkeling niet wordt afgebroken door ondoordachte beloftes, maar wordt voortgezet en verbeterd op basis van realistische en meetbare resultaten.

T. Sansaar