Net als vele andere Surinamers, heb ik met veel belangstelling het verkiezingsdebat op 24 april 2025 in het perscentrum van de Tweede Kamer (in Nederland) gevolgd. Eerlijk is eerlijk: de kandidaten hebben hun uiterste best gedaan om hun politieke organisatie zo goed mogelijk te vertegenwoordigen.

Sommigen toonden zich als sterke debaters, anderen lieten zich meeslepen door emotie. En dan was er ook nog iemand bij wie je bijna kon aflezen dat hij liever thuis was gebleven. Kortom, het debat was inhoudelijk interessant en leerzaam. Maar toch knaagt er iets.

Wat me zwaar zit, en waar ik nog steeds moeite mee heb, is de locatie van het debat. Acht vertegenwoordigers van Surinaamse politieke partijen zijn naar Nederland gevlogen om daar, in de Tweede Kamer nota bene, een verkiezingsdebat te houden. Terwijl de verkiezingen waarvoor zij campagne voeren, plaatsvinden in Suriname. De stemgerechtigden bevinden zich immers hier en niet daar.

Ik probeer het me andersom voor te stellen: dat politieke leiders uit Nederland tijdens hun verkiezingscampagne naar België zouden trekken om daar een debat te voeren. Onvoorstelbaar. Het zou op zijn minst vragen oproepen over buitenlandse inmenging. En toch doen wij als Surinamers precies dat: we organiseren ons eerste grote verkiezingsdebat niet in De Nationale Assemblée (DNA), maar op Nederlands grondgebied.

De ironie is bijna pijnlijk. Zeker als je bedenkt dat we in het recente verleden vaak uitspraken hebben gehoord als: 'Nederland moet zich niet bemoeien met Surinaamse aangelegenheden." Die woorden klinken nu hol.

Er wordt vaak aangehaald dat er duizenden Surinamers in Nederland wonen, en dat deze groep ook gehoord moet worden. Maar dat argument houdt mij niet wakker. Suriname is niet het enige land met een omvangrijke diaspora. Veel voormalige koloniën kennen dit verschijnsel. Toch zie je Guyanezen hun verkiezingsdebatten niet in Londen organiseren, noch Senegalezen in Parijs. Zelfs landen die hun diaspora de mogelijkheid bieden om in het buitenland te stemmen, houden hun debatten gewoon op eigen bodem.

Suriname biedt zijn diaspora niet eens de mogelijkheid om in Nederland te stemmen. En toch hebben we besloten een politiek debat daar te houden. Voor mij voelt dat als een gemiste kans en een verkeerde prioriteit. Als we de betrokkenheid van de diaspora echt belangrijk vinden, waarom organiseren we dan geen debat in Suriname dat live uitgezonden wordt, met inbreng van diaspora-vertegenwoordigers op afstand? Waarom kiezen we voor een symbolisch sterk, maar democratisch discutabel gebaar?

De kernvraag blijft: waarom maken we zoveel kosten en moeite om een verkiezingsdebat te organiseren in een land waar de meeste toeschouwers geen stem kunnen uitbrengen? Dit roept niet alleen vragen op over prioriteit, maar ook over politieke toneelvoering.

Laten we in de toekomst zorgen dat het hart van onze democratie klopt waar het hoort te kloppen — in Suriname, bij de stem van het volk.

Jonathan Vangee MBA

'Sranan a moro bun presi fu tan'