Een vrouw loopt langs een beursnoteringsbord bij een effectenmakelaar in Tokio, Japan. (Foto: Reuters)
De handelsspanningen tussen de Verenigde Staten en China zijn maandag verder opgelopen, nadat de Amerikaanse president Donald Trump aankondigde dat hij overweegt de tarieven op Chinese importen fors te verhogen. De dreiging komt op een moment dat wereldwijde financiële markten voor de derde dag op rij verliezen lijden, te midden van zorgen over een escalerende handelsoorlog.

Trump kondigde aan dat hij mogelijk nieuwe tarieven van 50 procent zal heffen op Amerikaanse importen uit China, als reactie op de Chinese tegenmaatregelen van vorige week. Beijing had toen een heffing van 34 procent ingesteld op Amerikaanse producten, als antwoord op eerder door Trump ingevoerde "wederkerige" tarieven.

"Het is de enige kans die ons land heeft om de tafel opnieuw te dekken," verklaarde Trump tegenover verslaggevers in het Witte Huis. "Geen enkele andere president zou dit durven of willen doen. Maar ik wel, want ik zie aan het eind een prachtig plaatje."

De Chinese overheid reageerde fel op de Amerikaanse dreigementen. Volgens Liu Pengyu, woordvoerder van de Chinese ambassade in Washington, is er sprake van "unilateralisme, protectionisme en economische intimidatie". China, aldus Liu, zal zijn "legitieme rechten en belangen stevig verdedigen".

Europa stelt eigen tegenmaatregelen voor
Ook de Europese Unie roert zich in het handelsconflict. De Europese Commissie overweegt invoertarieven van 25 procent op een reeks Amerikaanse producten, waaronder sojabonen, noten en worst. Andere gevoelige producten, zoals bourbon whiskey, zouden voorlopig buiten schot blijven.

EU-commissaris voor Handel Maros Sefcovic benadrukte de bereidheid van Brussel om met Washington tot een akkoord te komen. “Vroeg of laat zullen we aan de onderhandelingstafel zitten en een wederzijds aanvaardbaar compromis vinden,” aldus Sefcovic.

De EU kampt al met bestaande tarieven op auto’s en metalen, en vanaf woensdag dreigen aanvullende heffingen van 20 procent op andere producten.

Onrust op de markten
De oplopende spanningen veroorzaakten flinke schommelingen op de wereldwijde financiële markten. In de VS bereikte de S&P 500 zijn laagste niveau in meer dan een jaar. In Azië kelderden de aandelen in onder meer China en Hongkong, waarop het Chinese staatsfonds ingreep om de schade te beperken. In Taiwan werd de grootste eendaagse beursdaling ooit gemeten, met een verlies van bijna 10 procent.

Wall Street-leiders uitten bezorgdheid over de Amerikaanse koers. JPMorgan-topman Jamie Dimon waarschuwde voor blijvende negatieve effecten, terwijl fondsbeheerder Bill Ackman sprak van een mogelijke "economische nucleaire winter". Tesla-CEO Elon Musk pleitte voor wederzijdse afschaffing van importtarieven tussen de VS en Europa. Trumps handelsadviseur Peter Navarro reageerde spottend en noemde Musk een "automonteur".

Drukmiddel of nieuwe realiteit?
Onduidelijk blijft of Trump daadwerkelijk mikt op een langdurige verhoging van tarieven, of dat het vooral bedoeld is als onderhandelingstactiek. Het Witte Huis benadrukt dat het beleid gericht is op het herstellen van de Amerikaanse industriële basis, die volgens Trump is uitgehold door decennia van vrijhandel.

Witte Huis-econoom Kevin Hassett verklaarde op Fox News dat Trump "de inzet verdubbelt" en dat hij bereid is te luisteren naar handelspartners met "geweldige deals" die Amerikaanse producenten en boeren ten goede komen.

In de regio tonen sommige landen bereidheid tot overleg. Taiwan stelde zondag voor om als basis voor onderhandelingen uit te gaan van nultarieven. India liet weten geen vergeldingsmaatregelen te plannen.

De Amerikaanse minister van Financiën Scott Bessent zou Trump dit weekend nog hebben aangespoord om de nadruk te leggen op het sluiten van handelsakkoorden. Daarmee hoopt hij de markten gerust te stellen dat het beleid een duidelijk doel dient.

Renteverlaging in zicht?
Beleggers rekenen er inmiddels op dat de economische onzekerheid de Amerikaanse centrale bank zou kunnen bewegen om de rente al in de komende maand te verlagen. Trump herhaalde maandag zijn oproep aan de Federal Reserve om in te grijpen, maar voorzitter Jerome Powell heeft nog geen indicatie gegeven van een versnelde renteverlaging.