Phagwa ingeluid, feesten begonnen

“Subh Holi”, wensen de aanwezigen elkaar terwijl zij met een beetje as in de hand, symbool voor het nieuwe leven en nieuw begin, een tilak (stip) op elkaars voorhoofd plaatsen. “Dit uit eerbied en respect naar moeder aarde”. Pandit Nandoe Tewarie praat liever niet over de clichéverhalen ‘als de overwinning van het goede over het kwade’, maar past zijn uitleg aan de tijd aan. Suriname heeft een multiculturele gemeenschap, “zoals Dobru dat zei ‘Wan Bon, someni wiwiri’, en we moeten benadrukken dat wij zoveel kleuren en ideeën hebben. “De grote en filosofische betekenis is dat iedereen in de gelegenheid was een bijdrage in de brandstapel te plaatsen om alle kwade, je hebi’s achter je te laten en vanaf vandaag een nieuw hoofdstuk te schrijven”, zegt Nandoe Tewarie. 

Het seizoenfeest Phagwa kondigt de lente aan. Mogelijke giftstoffen uit de winter zijn verbrand; in de landbouw wordt deze methode na de oogst veel toegepast om de grond weer vruchtbaar te maken. “Vandaag vieren we Holi Phagwa, een feest van kleuren, vreugde en saamhorigheid. Een feest dat niet alleen de overwinning van het goede op het kwade symboliseert, maar ook de schoonheid van de natuur en het belang van zuiverheid in ons leven benadrukt”, zegt SSDP-ondervoorzitter Ramnarain Soeknandan.

Hij stelt verder: “Holi is een feest dat ons verbindt met de natuur” en legt uit dat de kleuren die vandaag gebruikt worden  de pracht van bloemen, de frisheid van het gras en de energie van de zon weerspiegelen. Soeknandan stelt retorisch: “Maar wat betekent dit als wij niet goed omgaan met de natuur?” De natuur staat onder druk staat door vervuiling en onzorgvuldig gedrag. “Holi herinnert ons eraan hoe prachtig onze omgeving is, maar ook hoe kwetsbaar.”

Voorafgaand aan het Phagwafeest is gisteravond de Holiká verbranding geweest. Veertig dagen voor de Holiká Dahan is op Vasant Pancham (aanvang lentefeest), een castorolie plant in de grond gezet. Dit onder de aanwezigen was ambassadeur Subhash Gupta van India en zijn gezin. De diplomaat merkt niet veel verschil in de viering in Suriname en de Indiase deelstaat Bihar, van waar hij komt. Vandaag houdt hij een Holi open-house voor het publiek. “Mijn hart staat open voor iedereen, daarom is mijn huis ook open”, lacht Gupta. Hij gelooft in de boodschap van India Vasudha Kutumbakam, de hele wereld is familie. “Vier elkaars festiviteiten, festivals en leef op een harmonieuze manier samen en doe onze samenleving steeds beter en beter en maak een mooie, vreedzame, gezonde, welvarende wereld”, is zijn holi-boodschap.

Het Phagwafeest kent zijn oorsprong in de natuur, de religie en mythologie van hindoes. Het kondigt de lente aan en is het Nieuwjaars- en overwinningsfeest. Het meest bekende verhaal is dat van de demonenkoning Hiranyakashapu, zijn zus Holiká en zoon Prahalad. De koning wilde dat Prahalad hem zou vereren in plaats van god Vishnu. Hij vroeg zijn zus om Prahalad te doden. Zij genoot de zegen van God Brahma, waardoor zij nimmer door vuur gedood kon worden. Samen beraamden zij een plan en maakten een brandstapel, voor haar en Prahalad. Door iets goeds voor iets slechts te gebruiken ging die zegen van Holika teniet – het kwade was overwonnen.

Een ander verhaal gaat terug naar acht dagen voor de Holiká verbranding. Kaamdev (de Hindoestaanse Cupido), god van de lusten, begeerten had de meditatie van God Shiva verstoord. De boze Shiva opende zijn derde oog en zette hem in brand. Iedereen was verdrietig hierom en weduwe Rati, vroeg vergiffenis waarop Shiva beloofde dat haar man weer tot leven zou komen in de Dvaper tijdperk (de tijd wanneer God Krishna zou heersen).

Na de dood van Kaamdev was er soberheid en de planeten waren niet goed gestemd. Shiva en echtgenote Parvati kleurden de natuur en zette de natuur in bloei – het begin van de lente. Zo worden gekleurde poeders gebruikt om dit te feestelijk te gedenken.

Gupta: “Alle kleuren symboliseren verschillende betekenissen en is een symfonie.” Zo staat rood ​​voor liefde, genegenheid en bij groen geloven we altijd in duurzaamheid, geeft hij aan. Het seizoenfeest is van betekenis voor de landbouwers. “Dit is de tijd dat de oogst, op het punt staat te rijpen, tarwe, verschillende soorten peulvruchten, erwten, die we aanbieden. En het is een viering van een goede oogst.”

Voor Soeknandan is Holi is meer dan alleen kleuren gooien. Het is een boodschap van liefde, respect en harmonie. “Laten we niet alleen kleur geven aan onze gezichten, maar ook aan onze daden. Laten we een verschil maken, voor onszelf, voor onze kinderen, en voor de aarde die ons draagt.”