Van versnippering naar zorgstraat. Een verpleegkundige verdient 2 x meer in een zorgstraat.
Tussen 2020 en 2025 is minimaal SRD 20-23 miljard (US$ 650 miljoen) aan schaarse belastinggeld in de gezondheidszorg gepompt. Blijkens berekeningen van de Vereniging van Economisten in Suriname (VES) had de regering meer dan 5.000 goedbetaalde banen kunnen creëren, Door onkunde, gebrek aan bestuurlijke kennis en irrationele afwegingen is deze kans gemist. Dit heeft niet alleen een zware tol van de Surinaamse patiënten geëist, maar ook van de zorgverleners. 

Op basis van gevalideerde gezondheidszorgmodellen, die specifiek op de Surinaamse situatie van toepassing zijn, zou de oprichting van ten minste 10 gespecialiseerde zorgstraten zowel de medische sector kunnen versterken als economische groei kunnen stimuleren via aanvullende particuliere investeringen. De gezondheidszorg is nu een fiasco, die de samenleving diep treft, terwijl het een 'paradepaardje' voor de regio had kunnen zijn vanwege het ontwikkelen van een hoogwaardige dienstverlening. Alle voorwaarden voor een succes waren aanwezig; lokale en internationale bestuurlijke- en medische expertise, voldoende private spaargelden in de samenleving en ervaren ondernemers, beschrijft de VES in haar periodiek INZICHT.

Zorgstraten scheppen gezondheidszorg banen en hogere salarissen
Als in het verleden beter was geïnvesteerd in zorgstraten, zouden deze extra banen hebben geschapen voor verpleegkundigen, ziekenverzorgers, laboratorium-medewerkers, radiologische laboranten, dokters assistenten, diëtisten, fysiotherapeuten, data-analisten, medisch technisch personeel, managers en ondersteunend personeel. Dit zou niet alleen hebben geleid tot meer werkgelegenheid, maar ook tot een significante verbetering van de zorgkwaliteit, doordat een efficiënter en patiënt gerichter systeem had kunnen worden opgebouwd. Hierdoor zou geld vrijkomen om hogere salarissen te betalen. Daarnaast zouden de inkomsten toenemen omdat meer patiënten behandeld hadden kunnen worden.

Compensatie tekorten van specialistisch personeel
Als het opzetten van zorgstraten eerder was aangepakt, had dit het tekort aan specialistisch medisch en verpleegkundig personeel effectiever kunnen opvangen, mede door tijdig expertise uit het buitenland aan te trekken. Met een betere coördinatie en planning waren de werkzaamheden van dit specialistisch personeel optimaal op elkaar afgestemd, waardoor de schaarse capaciteit en medicatie veel efficiënter was benut. Zorgverleners hadden dan sneller en effectiever kunnen werken, wat niet alleen de efficiëntie had verhoogd, maar ook de kwaliteit van de zorg aanzienlijk had verbeterd.

Vraag naar specialistisch verpleegkundig en medisch personeel
De geschatte berekende vraag naar deze zorg, uitgedrukt in full-time-equivalenten (FTE) met 40 werkuren per week, is: psychiatrie-115 FTE, interne geneeskunde met o.a. long, nier, diabeteszorg-76 FTE, kindergeneeskunde en neonatologie-48 FTE, chirurgie met o.a. trauma, kanker, buik, borstkas en hartchirurgie-47 FTE, radiologische diagnostiek-44 FTE; cardiologie-38 FTE, neurologie-33 FTE, obstetrie en gynaecologie-34 FTE, orthopedie-27 FTE, longziekten-23 FTE.

Advies aan regering na 25 mei 2025
De enorme discrepantie tussen de grote zorgvraag en het geringe zorgaanbod is een levensbedreigend probleem voor de samenleving, dat niet meer kan worden overgelaten aan de huidige beleidsmakers. Het is een topprioriteit voor een volgende regering, waarbij private participatie en de invoering van een medische PSA kaart voor buitenlandse BIG gecertificeerde zorgverleners de belangrijkste maatregelen zijn. De overheid ontbeert de capaciteit om zelf te ondernemen. Tevens dienen de navolgende maatregelen te worden genomen om het jongeren talent tot bloei te laten komen.

Afschaffing studiestop geneeskunde, farmacie en verpleegkundige studies
De VES adviseert om de numerus fixus voor de bovengenoemde studies af te schaffen. Iedere student die een gevalideerd toelatingsexamen heeft afgelegd, zou moeten worden toegelaten om het tekort aan medisch personeel aan te vullen. Door gebruik te maken van moderne digitale onderwijsmethoden, medische simulatie en toetsing, kunnen met beperkte middelen grotere aantallen studenten worden opgeleid dan nu het geval is.

Geen inmenging bij specialisatieopleiding voor medisch specialisten
De VES pleit voor een transparante en eerlijke selectieprocedure voor Surinaamse artsen die in het buitenland zich willen specialiseren. De huidige procedure, aangestuurd door de medische beroepsverenigingen en de overheid, wordt gekenmerkt door willekeur en politieke beïnvloeding. Dit heeft geleid tot een kloof tussen gevestigde specialisten en jonge artsen. De VES stelt voor dat elke arts zonder inmenging van de overheid of andere instanties vrij moet kunnen solliciteren naar een specialisatieplaats.

Vrije vestiging artsen en apothekers 
Alle afgestudeerde artsen en apothekers moeten zich onbelemmerd in heel Suriname kunnen vestigen, onder de voorwaarde dat de artsen hun medische uitkomsten publiceren. Deze uitkomsten moeten een beeld geven van de geleverde zorgkwaliteit aan de hand van overlijdens en complicatie data, patiënt tevredenheid en de duurzaamheid van de behandeling. De patient krijgt hierdoor vrije arts keuze.

Nieuwe bestuurlijke en economisch experts vanuit vakbeweging en werkgevers
Een volgende regering, na 25 mei 2025, moet lering trekken uit de grove fouten van haar voorgangers. Een nieuwe groep van innovatieve deskundigen vanuit onder andere de Surinaamse vakbeweging en werkgevers (VSB en ASFA) dient naar voren te worden geschoven, omdat de leden van deze organisaties direct belanghebbenden zijn op dit onderwerp. Kwalitatief hoogstaande werkgelegenheid is voor deze organisaties prioriteit één.