(13-10-1945 – 24-12-2024)
(Ingezonden)

‘Bouta is mijn lieveling, Bouta is mijn schatjelief, Bouta is mijn hartedief, want hij geeft me mijn AOV op de juiste tijd’ zong mijn oma Louisa (LuLu, Peetje) Francina Celestina Sandie in 1981, nadat ze haar verhoogde AOV op tijd had ontvangen. Ze was lobisingi specialist, dus niet verwonderlijk dat ze de realisatie van haar lang gekoesterde wens spontaan bezong. Want de oudedagsuitkering aan mensen boven 70 jaar werd vroeger nooit op tijd betaald. 

Oudjes zouden eigenlijk eenmaal per kwartaal hun uitkering van SF 25,00 per maand moeten ontvangen, maar ze moesten soms wel twee jaar wachten op de uitbetaling. Het was Bouterse die vrijwel direct na de staatsgreep van 25 februari 1980 het bedrag verhoogde naar SF 75,00 en ook de AOV-leeftijd verlaagde naar 60 jaar. Hetzelfde gebeurde ook met de Algemene Kinderbijslag (AKB). Deze werd door Bouterse verhoogd van SF. 15,00 naar SF.30,00 per maand. Bouterse heeft altijd gekozen voor de ‘Mofinawan’. Oma Peetje, Lulu had Bouterse nooit ontmoet of gesproken, maar haar dochter Antoinette (vrouw Nette) wel.

De vrouwen van Rensproject
Binnen de familie Sandie was het mijn tante, wijlen Antoinette Paulina Louise Nortan-Sandie die een hechte persoonlijke band had met Bouterse. Ze maakte namelijk deel uit van de kerngroep van vrouwen wonende te Rensproject, samen met wijlen mevr. Klas, wijlen mevr. Sonja Sallons (Kleine Sonja) en de thans hoogbejaarde mevr. Sonja Nibte. Deze vrouwen hebben Bouterse vanaf fort Bomika tot hun dood steeds onvoorwaardelijk ondersteund. 

Na de staatsgreep van 25 februari 1980 vervulden ze verschillende rollen: lid van de volksmilitie, waarbij ze zelf ook ‘de wacht hielden’ bij zijn woning, mobilisatie acties voor de oprichting van de 25 Februari Beweging in 1983, de NDP in 1987 en alle verkiezingen hierna. Deze vrouwen ontvingen daarom terecht op 25 november 2010 een staatsonderscheiding uit handen van Bouterse. Hij is zijn vrienden/vriendinnen van het eerste uur nooit vergeten!

Jeugdvrienden
Voor Ulrich (oom Riek) Aron en Ramon Bourne was sport het bindmiddel voor hun decennialange vriendschap met Bouterse. Aron werd zijn basketbalmakker op het terrein van het Boniface internaat en Bourne speelde altijd in het team van Bouterse mee als voetballer van de Militaire Voetbal Vereniging (MVV). Iwan Bottse vertelt: ‘Desi vertelde altijd verhalen en we konden echt niet uitmaken wat verzonnen of echt was. Wanneer we naar een feestje gingen zei hij altijd: “Laten we gaan dansen, dan wi e gi den man internaat schijn.”  Vriendschap stond bij Bouterse hoog in het vaandel!

Jongerenparticipatie
Voor Bouterse was de bijdrage van jongeren essentieel in alle maatschappelijke structuren en instituten en richtte direct na de staatsgreep de Nationale Jongeren Beweging op. Daarna kwamen er landelijk de Revolutionaire Jongerenorganisaties die vervolgens deel werden van de jongerensectie van de 25 februari Beweging in 1984. Historisch hierbij was het eerste nationaal jeugd- en jongerencongres in 1985 te hotel Riverclub, Leonsberg. Daar is de kiem gelegd voor het Nationaal Jeugdinstituut en het Jeugdparlement, die als ‘kweekvijver’ dienden voor verschillende leiders van vandaag. Jongeren kregen van Bouterse ruime kansen om hoge staatsfuncties te vervullen!

De vier vernieuwingen
De revolutie van 1980 heeft onder leiding van Bouterse, de inrichting van Suriname fundamenteel veranderd. Het vertrekpunt hiervan zat in de sterk geformuleerde missie bekend als ‘de vier vernieuwingen van de 25 Februari Beweging’; Vernieuwing van de Educatieve orde, Vernieuwing van de Economische orde, Vernieuwing van de Sociaal-Maatschappelijke orde en Vernieuwing van de Politiek-Bestuurlijke orde.  Bouterse bleef consequent de vier vernieuwingen van de 25 Februari Beweging 1980 uitdragen!

Commissie Desi Bouterse (CDB)
Voor Bouterse was de samenwerking met andersdenkenden erg belangrijk. Daarom initieerde hij binnen enkele jaren na de staatsgreep de ‘Commissie Desi Bouterse’ (CDB), bestaande uit strijdmakkers, vrienden en intellectuelen uit oppositionele politieke kampen. De ondervoorzitter Guillaume (oom Gilly) van Holt heeft hierbij tot zijn dood ervoor gezorgd dat de commissie wekelijks de politieke actualiteiten besprak en publiekelijk becommentarieerde. 

De CDB wordt thans geleid door Ramon Bourne en bestaat verder uit leden, zoals: Charlo Doedel, Iwan Bottse, Vincent Lepelblad, Mike Nerkust, Lakshmipersad Doebay, Gordon Macdonald, Rachel Koningsbloem-Pinas, Trees Cirino, Marie-Louise Vissers, Lucenda Plet, Anushka Gopalrai en mijn persoon. Bouterse heeft altijd de samenwerking met politieke ‘tegenstanders’ in woord en daad in stand gehouden!

‘Politieke macht is niet belangrijk, politieke invloed is belangrijk!’
Deze uitspraak van Bouterse reflecteert zijn betekenis voor de Surinaamse samenleving, gedurende 44 jaren. Hij was geliefd bij de mofinawan, de vrouwen, en jongeren en vooral zijn (jeugd)vrienden. Condoleances aan de familie Bouterse, de NDP- familie en alle vrienden en kennissen van Desi Bouterse.

Elviera L. Bruce-Sandie