Ambtenaren werken op de plaats van een vliegtuigongeluk in Vinhedo, São Paulo, Brazilië. (Foto: Reuters)
Een ATR-72-turbopropvliegtuig, geëxploiteerd door de regionale luchtvaartmaatschappij Voepass, stortte vrijdag neer in een woonwijk nabij São Paulo, Brazilië, waarbij alle 62 passagiers aan boord omkwamen. Onderzoekers hebben de zogenaamde zwarte doos van het vliegtuig met stemopnames en vluchtgegevens teruggevonden. Een voorlopig rapport wordt binnen 30 dagen verwacht, zei het hoofd van het Braziliaanse onderzoekscentrum voor luchtvaartongevallen, Cenipa, zondag.

Hoe ontstond de crash?
Het vliegtuig was vanuit Cascavel, in de deelstaat Parana, op weg naar Sao Paulo en stortte rond 13.30 uur lokale tijd neer in Vinhedo, zo'n 80 km ten noordwesten van São Paulo. Het vliegtuig vloog normaal tot 13.21 uur, toen het niet meer reageerde op oproepen en het radarcontact om 13.22 uur werd verbroken, zei de Braziliaanse luchtmacht in een verklaring.

Video's van de gebeurtenis laten zien dat de lucht schijnbaar helder was toen het vliegtuig in een ongewone cirkelbeweging begon te draaien.

Waar zullen de experts naar zoeken?
De Amerikaanse luchtvaartveiligheidsexpert Anthony Brickhouse zei dat onderzoekers naar aspecten als het weer zouden kijken en zouden onderzoeken in hoeverre de motoren en bedieningselementen naar behoren functioneerden, om te helpen identificeren wat de oorzaak was van het verlies van controle.

Weersomstandigheden oorzaak crash?
Video's van de crash, geanalyseerd door luchtvaartexperts, brachten sommigen ertoe te speculeren dat er zich ijs in het vliegtuig had opgehoopt. Vrijdag zei Voepass dat er ijs was voorspeld op de hoogte waarop het vliegtuig vloog, maar dat dit binnen een acceptabel niveau had moeten zijn.

De Braziliaanse luchtvaartingenieur en crashonderzoeker Celso Faria de Souza zei dat hij er vrijwel zeker van is dat ijs het ongeval heeft veroorzaakt, te oordelen naar de video.

ATR-72-vliegtuigen hebben problemen ondervonden met ijsvorming, waarbij in 1994 in de Amerikaanse deelstaat Indiana 68 mensen om het leven kwamen, nadat het vliegtuig niet kon kantelen vanwege ijsvorming. Na dat incident verbeterde fabrikant ATR zijn ontdooisysteem. In 2016 ondervond een ATR-72 in Noorwegen problemen nadat zich ijs op het vliegtuig had verzameld, maar de piloot kon de controle terugkrijgen.

Kan de motor falen?
John Hansman, een professor op de afdeling lucht- en ruimtevaart aan het Massachusetts Institute of Technology, bekeek enkele beelden van de crash in Brazilië die op sociale media werden gedeeld en zonder de vluchtgegevens te hebben bekeken, zei hij dat de crash niet door het weer leek te zijn veroorzaakt.

Mogelijk was het een motorstoring aan de ene kant, verkeerd beheerd door de bemanning, wat zou leiden tot een neerwaartse rotatie, zei Hansman.

Meerdere falingspunten mogelijk?
Volgens deskundigen kunnen vliegtuigongevallen het gevolg zijn van een aantal factoren. Daartoe behoren bijvoorbeeld ijs, motorstoringen of menselijke fouten. In veel gevallen is er meer dan één oorzaak, zegt Robert A. Clifford, een advocaat die enkele families vertegenwoordigt van slachtoffers van het ongeval in 1994.