Toeristen rijden in een oldtimer op het Revolutieplein in Havana, Cuba. (Foto: Reuters)
De Russische toerist Serguei Boyaryshnic dwaalde op een doordeweekse ochtend vol ontzag tussen de pastelkleurige gebouwen en geplaveide straten van Oud Havana, zijn gezin op sleeptouw nemend. "We hadden veel over Cuba gehoord. Onze landen zijn al jaren vrienden", zei de 36-jarige inwoner van Moskou, die zich bij een klein reisgezelschap had aangesloten. "We houden van alles."

Cuba is onlangs begonnen met het aanbieden van extraatjes om bezoekers als Boyaryshnic uit geallieerde landen zoals Rusland en China te lokken, terwijl het worstelt om een ​​stagnerende toeristische sector nieuw leven in te blazen die nog steeds worstelt om te herstellen van de pandemie.

Dat heeft geleid tot meer en soms rechtstreekse vluchten vanuit Rusland en China, de afschaffing van de visumplicht voor Chinese bezoekers en het recente besluit van Cuba om de Russische Mir-betaalkaarten te accepteren, een van de weinige landen die zich aansluiten bij het Moskouse alternatief voor Visa en Mastercard. Die strategie heeft al vroeg vruchten afgeworpen.

Ruim 66.000 Russen bezochten het Caribische eiland in de eerste drie maanden van het jaar, zo meldden Cubaanse staatsmedia, een verdubbeling ten opzichte van dezelfde periode in 2023. De Russische bezoekers zijn echter een van Cuba's weinige lichtpuntjes op het gebied van toerisme.

Strenge Amerikaanse sancties, opgelegd door voormalig president Donald Trump, hebben bijgedragen aan een scherpe daling van het aantal Amerikaanse bezoekers en het aantal bezoekers uit veel Europese landen is dit jaar ook gedaald, zo blijkt uit staatsgegevens.

De inzet van Cuba op verre landen zal de totale bezoekersdaling wellicht niet compenseren, zegt Paolo Spadoni, universitair hoofddocent aan de Augusta Universiteit en expert op het gebied van Cubaans toerisme. Een reis vanuit Beijing, met tussenstops, kan bijvoorbeeld 24 uur of meer reizen vergen.

"Het is een gok", zei Spadoni. "Chinese en Russische bezoekers kunnen op korte termijn enige verlichting bieden, maar het is zeer onwaarschijnlijk dat ze het verloren contingent Europese en Amerikaanse bezoekers zullen goedmaken."

Dat betekent dat het onwaarschijnlijk is dat Cuba zijn doel van 3,2 miljoen bezoekers in 2024 zal halen, zei Spadoni. Hij schat dat het eiland dit jaar tussen de 2,6 miljoen en 2,7 miljoen toeristen zal ontvangen.

Op een recente doordeweekse ochtend was het griezelig stil in Oud Havana, een VN-werelderfgoedlocatie en een van de beroemdste toeristische trekpleisters van Latijns-Amerika.

Overal zijn tekenen van een noodlijdende industrie te zien. Hotellobby's en restaurants, ooit populair bij buitenlanders, zijn vrijwel kaal. Witte zandstranden trekken weinig internationale bezoekers. En op de luchthaven van Havana klagen taxichauffeurs dat ze vaak de hele dag op één klant wachten.

Voor Migdalia Gonzalez, een 55-jarige straatverkoper in Oud Havana, kon de situatie niet erger zijn. Ze heeft meer Russische en Chinese toeristen opgemerkt dan in de afgelopen jaren, maar geen van beiden was fan van de empanada-gebakjes die ze verkoopt.
"De toeristische activiteit heeft hier een dieptepunt bereikt", zegt ze.