Janet Gyamfi (52), een cacaoboer, bezoekt haar cacaoplantage verwoest door illegale goudwinning in de Samreboi-gemeenschap in de westelijke regio, Ghana. (Foto: Reuters)
Ghana en zijn West-Afrikaanse buurland Ivoorkust, de onbetwiste cacaogrootmachten ter wereld, goed voor meer dan 60 procent van het mondiale aanbod, worden dit seizoen beide geconfronteerd met catastrofale oogsten. Door de verwachtingen van tekorten aan cacaobonen – de grondstof voor chocolade – is de cacaotoekomst in New York alleen al dit jaar meer dan verdubbeld. Ze hebben bijna dagelijks nieuwe recordhoogten bereikt in een ongekende trend die weinig tekenen van afname vertoont.

Meer dan twintig boeren, experts en insiders uit de industrie vertelden persbureau Reuters dat een perfecte storm van ongebreidelde illegale goudwinning, klimaatverandering, wanbeheer in de sector en zich snel verspreidende ziekten de oorzaak zijn.

In zijn meest ontnuchterende beoordeling tot nu toe schat het Ghanese cacaomarketingbureau Cocobod, volgens gegevens verzameld sinds 2018 en verkregen door Reuters, dat 590.000 hectare plantages besmet zijn met gezwollen scheuten, een virus dat hen uiteindelijk zal doden.

Ghana heeft vandaag de dag ongeveer 1,38 miljoen hectare land waarop cacao wordt verbouwd, een cijfer dat volgens Cocobod ook geïnfecteerde bomen omvat die nog steeds cacao produceren.

"De productie daalt op de lange termijn", zegt Steve Wateridge, een cacao-expert bij Tropical Research Services. "We zouden niet de laagste oogst in twintig jaar in Ghana en de laagste in acht jaar in Ivoorkust krijgen als we geen omslagpunt hadden bereikt."

Het is een verwarring zonder gemakkelijke oplossingen die de markten heeft geschokt en het begin van het einde zou kunnen betekenen van de cacao-suprematie van West-Afrika, vertelden de experts aan Reuters. Dat zou de deur kunnen openen voor opkomende producenten, vooral in Latijns-Amerika.

En hoewel miljoenen cacaoboeren in West-Afrika met een pijnlijk keerpunt worden geconfronteerd, is het een verschuiving die ook in de rijke consumentenmarkten voelbaar zal zijn, mogelijk nog jarenlang.

Consumenten die paaslekkernijen kopen in de Verenigde Staten ontdekken dat chocolade in de winkelschappen ruim 10 procent duurder is dan een jaar geleden, zo blijkt uit gegevens van onderzoeksbureau NielsenIQ.

Omdat chocoladeproducenten de neiging hebben cacao-aankopen maanden van tevoren af te dekken, zeggen analisten dat de rampzalige oogsten in West-Afrika de consument pas later dit jaar echt zullen treffen.

"Het soort chocoladereep dat we gewend zijn te eten, zal een luxe worden", zegt Tedd George, een op Afrika gerichte grondstoffenexpert bij Kleos Advisory. "Het zal beschikbaar zijn, maar het zal twee keer zo duur zijn."