Bij resolutie d.d. 7 mei 2021 no. 423/RP houdende instelling “Administratief Beroepsinstituut” ter advisering van de president van de Republiek Suriname, heeft u een bijzondere stap gezet binnen het rechtsgebied staats- en bestuursrecht in de Republiek Suriname.

De overweging is gegrondvest op de bijzondere wetten o.a. personeels-, kies-, hinder-, vuurwapenwet etc. waarbij is bepaald dat de president van de Republiek Suriname fungeert als administratieve beroepsinstantie. Deze voorziening was gericht op meer bevrediging en efficiëntie voor de belanghebbenden  binnen het administratiefrechtelijke verkeer.
Het is opgevallen dat, na bijkans drie jaren, de inspanning helaas niet tot volle wasdom is gekomen terwijl juist nu de behoefte binnen het spanningsveld tussen de overheidsbeslissingen en de burgers aan het toenemen is.    

Hoewel de bepaling in artikel 135 van de grondwet van 1987 reeds in de grondwet van 1975 stond is er tot de dag van vandaag door geen enkele regering serieuze aandacht besteed aan het benoemen van administratieve rechters d.t.k.v. de Algemene Wet Bestuursrecht.Mij is bekend dat door deze regering een poging is gewaagd maar blijkbaar komt het de regering goed uit om niet door te pakken. Onder deze omstandigheden worden wij, de samenleving, beknot in de beleving van de rechtsstaatgedachte. Door het ontbreken van de Algemene Wet Bestuursrecht en daardoor de bestuursrechter kunnen bepaalde wetten en bestuursbesluiten niet zoals het hoort getoetst worden.

Gelet op de vele spanningen binnen het openbaar bestuur, bij de rechterlijke macht, de wetgevende macht en vooral bij de uitvoerende macht waar u ingevolge artikel 99 van de grondwet mee belast bent, lijkt de tijd rijp voor een totale herbezinning vóór de aanstaande verkiezingen in mei 2025.

Zoals u weet omvat het openbaar bestuur de gezagsdragers en het ambtelijk apparaat. In dat kader zou het geen slecht idee zijn de first lady te vragen om, in plaats van zich bezig te houden met een broodjesproject voor de lagere scholen, trekker te worden van het concept “Algemene Wet Bestuursrecht” waardoor zij op haar niveau een wezenlijke bijdrage kan leveren.

Het rammelt binnen onze constitutie aan vele kanten onder andere voor wat betreft de plaats van het Constitutioneel Hof (CHof). Het CHof is niet belast met rechtspraak evenmin met wetgeving derhalve ingevolge de grondwet met handhaving vallende onder de uitvoerende macht.

Daarenboven zijn er nog enkele ernstige tekortkomingen binnen het politiek bestuurlijk deel van ons staatsbestel zoals:
1. De periode na de verkiezing van de president ( president elect ) is niet geregeld. Hierdoor is het mogelijk dat de zittende president zelf bepaald op welk moment hij terugtreedt en het ambtssymbool overhandigt.
2. Het ontbindingsrecht is niet geregeld.
3. Waarneming van de Vice-President is niet geregeld
4. Staatsbegrafenis is formeel niet geregeld bij wet of Staatsbesluit, er wordt een protocol gehanteerd, daarbij maakt uitsluitend de zittende president aanspraak op een staatsbegrafenis. Staatseer is een vrijblijvende aangelegenheid.
Overeenkomstig de vrijheid aan ons als lid van het Administratief Beroepsinstituut gegeven, wens ik u langs deze weg te informeren over brandende kwesties, omdat ik u eerder mijn zienswijze in een schrijven heb doen toekomen, maar na onderzoek bleek dat dat schrijven u nimmer heeft bereikt, maar is blijven hangen binnen de administratie.

Eugène van der San