Iran: Eerste verkiezingen sinds massale protesten 2022

Er wordt gestemd in Iran, nu het land zijn eerste verkiezingen houdt sinds de anti-regeringsprotesten van 2022. De verkiezingen van vrijdag, vandaag, worden gezien als een cruciale test voor de legitimiteit en de nationale steun voor het Iraanse leiderschap, maar er wordt een lage opkomst verwacht.

De apathie bij de kiezers blijft hoog na een periode van onrust na de dood van Mahsa Amini, die werd vastgehouden omdat zij een 'ongepaste' hijab droeg.

Ruim 61,2 miljoen mensen komen in aanmerking om te stemmen.

Vrijdag vinden er twee afzonderlijke verkiezingen plaats: één om de volgende leden van het parlement te kiezen, en één om leden van de Vergadering van Deskundigen te kiezen.

De vergadering selecteert en houdt toezicht op de machtigste figuur en opperbevelhebber van Iran, de hoogste leider, die belangrijke beslissingen neemt over kwesties die belangrijk zijn voor de kiezers, zoals sociale vrijheden en economische omstandigheden.

Donderdag moedigde de huidige Opperste Leider Ayatollah Ali Khamenei – die deze functie al meer dan dertig jaar bekleedt – de kiezers aan om hun stem uit te brengen. Afzien van stemmen "zou niets oplossen", zei hij.

In de aanloop naar de verkiezingen probeerden de staatsmedia het stemmen aan te moedigen en enthousiasme op te wekken door tientallen verkiezingsspecials uit te zenden en nieuwe kanalen te creëren om kandidaten zendtijd te geven.

De opkomst zal naar verwachting echter laag zijn, waarbij een aan de staat verbonden stembureau een opkomst van 41% voor de parlementsverkiezingen verwacht – wat, als het klopt, de laagste opkomst in de afgelopen twaalf van dergelijke stemrondes zal zijn.

Veel Iraniërs zijn terughoudend om te stemmen – of kiezen ervoor om dat niet te doen – na de massale protesten van 2022, die werden veroorzaakt door de dood tijdens de hechtenis van de 22-jarige Mahsa Amini.

Bij het harde optreden van Iran tegen demonstranten zijn honderden mensen gedood en duizenden gewond geraakt. Velen werden gearresteerd en zitten nog steeds in de gevangenis – en kregen in sommige gevallen de doodstraf.

Sindsdien is het politieke en sociale klimaat in Iran repressiever geworden en is het publiek nog ontevredener geworden over de regering.

Dit jaar werd een recordaantal van 15.200 kandidaten goedgekeurd om zich kandidaat te stellen voor de 290 zetels bij de parlementsverkiezingen, maar slechts 30 kwamen uit het hervormingsgezinde kamp.

Hervormers hebben de verkiezingen omschreven als "zinloos, niet-competitief, oneerlijk en ineffectief in het bestuur van het land".

Donderdag zei de Amerikaanse woordvoerder Matthew Miller dat een "groot aantal Iraniër" geen verwachting had dat de verkiezingen vrij en eerlijk zouden zijn. "De wereld weet al lang dat het politieke systeem van Iran ondemocratische en niet-transparante administratieve, juridische en electorale systemen ken"”, voegde hij eraan toe.

De stembureaus gingen om 08.00 uur lokale tijd open en zullen naar verwachting nog tien uur open blijven, hoewel bij eerdere verkiezingen de stemtijd in sommige gevallen tot middernacht werd verlengd.