Asis Gajadien (VHP), voorzitter van de commissie van rapporteurs van de Wet Toezicht Bank- en Kredietwezen tijdens zijn spreekbeurt, dinsdag in het parlement.
Bij de behandeling van de Wet Toezicht Bank- en Kredietwezen zijn er veel kanttekeningen geplaatst bij de wijze waarop de Centrale Bank van Suriname toezicht houdt en controle uitvoert op kredietinstellingen. Er is gewezen op de rol van de bank als moederbank, die een leidende rol moet vervullen door te voldoen aan wettelijke regels en voorschriften.

Asis Gajadien (VHP), voorzitter van de commissie van rapporteurs, zei dat het belangrijk is dat Surinaamse richtlijnen over toezicht op kredietinstellingen in lijn zijn met internationale standaarden om te voorkomen dat de samenleving geïsoleerd raakt waardoor het onmogelijk wordt om buitenlandse betalingen te doen. Hij benadrukte dat de uitvoeringscapaciteit van de Centrale Bank wel in place moet zijn. Er moeten wettelijke regels zijn die gelden voor alle kredietinstellingen en het mag volgens Gajadien nimmer zo zijn dat afdelingen of functionarissen van banken regels vaststellen waarbij er zelf een interpretatie aan wordt gegeven. Deze manier van regelgeving heeft volgens hem ervoor gezorgd dat ons betalingssysteem 15 jaar achterloopt.

Op verschillende plekken in de wet vroeg hij dat er motivatie en verduidelijking komt bij bepaalde regels, zodat de Centrale Bank, maar ook andere banken, geen ruimte hebben om naar willekeur te handelen. Het lid merkte op dat terwijl de Centrale Bank toezicht moet houden op de kredietinstellingen, de moederbank zelf haar eigen jaarrekeningen niet op tijd kan opleveren.

Hij wees erop dat in het verleden beslag is gelegd op 19,5 miljoen euro, maar dat de huidige wet dit ook kon voorkomen. Gajadien wijt dit aan het falend toezicht van de Centrale Bank. Hij legde daarom nadruk op de implementatie van regels. Hij vroeg om vooral bij het opnemen van regels niet alles van het Westen over te nemen, maar rekening te houden dat de Surinaamse samenleving veel te klein is om bepaalde zaken in te bedden.
Rabin Parmessar (NDP) riep de moederbank op om risico’s te voorkomen door zelf het goede voorbeeld te geven. Hij merkte op dat raadsleden bij de moederbank zichzelf schuldig maken aan malversaties en dat de bank zelf geen jaarrekeningen op orde heeft. “Hoe ga je optreden als je zelf je zaken niet op orde hebt. In het kader van de NRA en het IMF zijn wetten aangenomen, maar in hoeverre zijn ze uitvoerbaar”, vroeg Parmessar. Hij gaf aan dat de governor van de Centrale Bank aangeeft dat de huidige wet geen bevoegdheden geeft aan de moederbank om sancties op te leggen, terwijl dat wel zo is. Parmessar zei dat instituten zelfstandig moeten kunnen opereren en dat daarvoor ruimte geboden moet worden, maar dat de geboden ruimte niet moet leiden tot absolute macht. De regels moeten voor iedereen transparant en duidelijk en zonder willekeur voor iedereen gelden.

De NDP-fractieleider wees op de bankkosten en procedures om geld te storten en op te nemen die nu te ingewikkeld zijn. “De marges van bankkosten fluctueren frequent en dat is easy money making business zonder dat er uniforme regels hiervoor gelden. Sommige banken maken over een jaar tientallen miljoenen winst. Bij de ene bank zijn er geen kosten bij andere wel.”

Hij wilde ook weten welke boetes al zijn opgelegd op basis van het niet naleven van de wet op de jaarrekening en vroeg wat de garantie is dat na aanname van deze wet, de jaarrekeningen wel opgemaakt en gepubliceerd zullen worden. Parmessar zei dat hij ook de randvoorwaarden mist op basis waarvan de deskundigheid wordt getoetst en vroeg naar functieprofielen en kwaliteitseisen van de raadsleden. Ook merkte hij op dat bij vrijstelling van kleinere, kredietinstellingen er liever gewerkt wordt met een bepaalde omzet als criteria om willekeur te voorkomen.

Ebu Jones (NDP) stelde dat er oneigenlijke taken worden toegekend aan de Centrale Bank. Hij vindt dat het niet de taak is van de Centrale Bank om informatie op te eisen van een instelling als zij het gevoel heeft dat de instelling zich bezighoudt met activiteiten van een kredietinstelling. Jones merkte op dat de moederbank toezicht moet houden op kredietinstellingen met een vergunning, maar dat bij het vermoeden dat andere instanties zich bezighouden met taken van een kredietinstelling, dat op het bord van de justitie geplaatst moet worden.

Melvin Bouva (NDP) en Henk Aviankoi (VHP) vroegen aandacht voor het nog steeds uitsluiten van de casinosector voor deelname aan het financieel verkeer. Bouva wilde weten wat de verklaring hiervoor is en riep op dat de sector meegenomen wordt, maar dat de Centrale Bank toezicht houdt. Aviankoi stelde dat de regering geen vergunning kan geven voor het draaien van een casino om die ondernemers vervolgens uit te sluiten voor deelname aan het financieel verkeer, terwijl aan de andere kant de belastinggelden uit de sector wel worden geaccepteerd. “Of je geeft de vergunning of je geeft het niet. Het moet mogelijk zijn, zodat je de zaak kan controleren en monitoren”, aldus Aviankoi. De regering zal in de eerstvolgende vergadering antwoord geven op de gestelde vragen door DNA.