Leden van een gecombineerd team van politie en leger vernietigen een cocaoogst in Chimore, Bolivia. (Foto: AP)
In strijd met het verleden heeft de Boliviaanse regering erkend dat het land een productiecentrum voor cocaïne aan het worden is, in plaats van louter een transportknooppunt en teler van rauwe cocabladeren. Samen met Colombia en Peru wordt Bolivia algemeen erkend als een van de grootste producenten ter wereld van coca, het ruwe ingrediënt voor cocaïne, maar de regering heeft lang volgehouden dat de productie van consumptieklare cocaïne beperkt was.

In een toonverandering deze week zei de regering dat ze een groot aantal laboratoria had vernietigd, voornamelijk in de tropische Chapare-regio, een van de belangrijkste cocateeltgebieden en een bolwerk van de voormalige linkse president Evo Morales.

"Alleen al in 2023 heeft onze regering meer dan 27 megalaboratoria vernietigd voor de kristallisatie van cocaïnehydrochloride", vertelde minister Eduardo del Castillo aan verslaggevers, verwijzend naar de zout- of poedervorm van de drug.

"Ze proberen ons land te veranderen van een doorvoerland voor drugs in een land dat drugs produceert," voegde hij eraan toe en presenteerde een drugshandelkaart van zo’n 1.804 arrestaties van drugsfabrieken sinds 2020, de "overgrote meerderheid" in Chapare, zei hij.

De erkenning onderstreept de druk waarmee de regering in binnen- en buitenland wordt geconfronteerd om de kwestie aan te pakken, evenals de spanningen tussen de socialistische MAS-president Luis Arce en Morales, zijn rivaal in de MAS-partij en een voormalige coca-vakbondsleider in Chapare.

De regering is aangespoord om in eigen land op te treden, onder meer door bondgenoten van Morales – president van 2006 tot 2019 – die suggereren dat de regering soepel is tegen mensenhandelaars.

"In deze 17 jaar hebben de MAS-regeringen volgehouden dat er in Bolivia alleen sprake was van het fenomeen van de doorvoer van Peruaanse coca naar andere plaatsen", vertelde de Boliviaanse econoom en voormalig drugshandelanalist Carlos Toranzo aan Reuters. "Tegelijkertijd is Bolivia erin geslaagd de overstap te maken van basispasta naar hydrochloride."

Onder de verschuiving in de retoriek, zo voegde hij eraan toe, gingen de spanningen binnen de MAS schuil over wie binnen twee jaar de verkiezingen zou leiden: Arce of Morales.

"Wat is hier aan de hand? Het is de kandidatuur voor 2025, de een wil de ander uit het spel halen", zei Toranzo. "“In Bolivia hebben we te maken met een dispuut tussen twee facties van de MAS, waarbij de een met de vinger naar de ander wijst en suggereert dat zij drugshandelaren beschermen.”