De eerste Indiase zonnemissie is zaterdagochtend opgestegen vanaf het lanceerplatform bij Sriharikota. (Foto: ISRO)
Na het succes van de Indiase maanlanding heeft de ruimtevaartorganisatie van het land zaterdag een raket gelanceerd om de zon te bestuderen tijdens zijn eerste dergelijke zonnemissie. De raket liet een spoor van rook en vuur achter terwijl wetenschappers applaudisseerden, zo bleek uit een live-uitzending op de website van de Indian Space Research Organization (ISRO).

De Indiase ruimtevaartorganisatie zei later op sociale mediaplatform X, voorheen Twitter, dat de satelliet zich nu in een baan om de aarde bevond.

De uitzending werd door meer dan 860.000 kijkers bekeken, terwijl duizenden zich verzamelden in een kijkgalerij in de buurt van de lanceerplaats om de lancering van de sonde te zien. De sonde moet zonnewinden bestuderen die verstoringen kunnen veroorzaken op aarde die gewoonlijk worden gezien als aurora's.

Vernoemd naar het Hindi woord voor de zon, vertrok het ruimtevaartuig Aditya-L1 amper een week nadat India Rusland versloeg en het eerste land werd dat op de zuidpool van de maan landde. Terwijl Rusland over een krachtigere raket beschikte, overtrof de Indiase Chandrayaan-3 de Luna-25 om een landing volgens het boekje uit te voeren.

Premier Narendra Modi dringt erop aan dat de Indiase ruimtemissies een grotere rol gaan spelen op een wereldtoneel dat wordt gedomineerd door de Verenigde Staten en China. Minister van Binnenlandse Zaken, Amit Shah, zei op sociale mediaplatform X dat de lancering een "gigantische stap" was in de richting van Modi’s visie.

De Aditya-L1 is ontworpen om gedurende vier maanden 1,5 miljoen km af te leggen, ver verwijderd van de zon, die 150 miljoen km van de aarde verwijderd is. Het is de bedoeling dat hij zijn reis stopt op een soort parkeerplaats in de ruimte, een zogenaamde Lagrange Point, waar objecten de neiging hebben om op hun plaats te blijven vanwege het balanceren van de zwaartekracht, waardoor het brandstofverbruik van het ruimtevaartuig afneemt.

"We hebben ervoor gezorgd dat we over een unieke dataset beschikken die momenteel bij geen enkele andere missie beschikbaar is", zegt Sankar Subramanian, hoofdwetenschapper van de missie. "Dit zal ons in staat stellen de zon, haar dynamiek en de innerlijke heliosfeer te begrijpen, wat een belangrijk element is voor de huidige technologie, evenals ruimte-weeraspecten", voegde hij eraan toe.

De missie heeft ook het vermogen om een "big bang" te maken in termen van wetenschap, zegt Somak Raychaudhury, die betrokken was bij de ontwikkeling van enkele componenten van het observatorium. Hij voegde eraan toe dat energiedeeltjes die door de zon worden uitgezonden, satellieten kunnen raken die de communicatie op aarde controleren.

"Er zijn periodes geweest waarin belangrijke communicatie uitviel omdat een satelliet werd getroffen door een grote corona-emissie. Satellieten in een lage baan om de aarde zijn de belangrijkste focus van mondiale particuliere spelers, wat de Aditya-L1-missie tot een zeer belangrijk project maakt," zei hij.

Wetenschappers hopen meer te leren over het effect van zonnestraling op de duizenden satellieten in een baan om de aarde, een aantal dat groeit met het succes van ondernemingen zoals het Starlink-communicatienetwerk van Elon Musk's SpaceX.

"De lage baan om de aarde is zwaar vervuild door particuliere deelname, dus inzicht in de manier waarop satellieten daar kunnen worden beschermd zal van bijzonder belang zijn in de huidige ruimtevaart", zegt Rama Rao Nidamanuri, hoofd van de afdeling aard- en ruimtewetenschappen van het Indian Institute of Space Science and Technology.

Op langere termijn zouden de gegevens van de missie kunnen helpen de impact van de zon op de klimaatpatronen op aarde en de oorsprong van zonnewind, de stroom deeltjes die van de zon door het zonnestelsel stroomt, beter te begrijpen, zeggen ISRO-wetenschappers.

Onder druk van Modi heeft India de ruimtevaartlanceringen geprivatiseerd en wil het de sector openstellen voor buitenlandse investeringen, omdat het land streeft naar een vervijfvoudiging van zijn aandeel op de mondiale lanceermarkt in het komende decennium.

Nu de ruimtevaart een mondiale business wordt, rekent het land ook op het succes van ISRO om zijn bekwaamheid in de sector te demonstreren.