Uit de gesprekken met diverse politieke partijen vertegenwoordigd in De Nationale Assemblee zijn twee opties uitgerold voor aanpassing van de Kiesregeling. Optie A op basis van voorstel van enkele partijen en advies van het deskundig team.


Na intensief overleg met de VHP, NDP, ABOP, NPS, PL en BEP zijn twee voorstellen in het 'Adviesrapport wijziging kiessyteem' vervat. Dit rapport is ingediend bij Assembleevoorzitter Marinus Bee. Tijdens een persconferentie vandaag heeft het deskundig team dat hieraan heeft gewerkt, benadrukt dat de wijzigingsvoorstellen van de partijen komen. Het team heeft slechts ondersteund bij het proces ter beoordeling van de opties en geassisteerd om te fungeren als brug tussen partijen opdat consensus kan worden bereikt voor een gedragen initiatiefwetswijzigingsvoorstel. 

Het deskundig team bestaat uit: Hugo Fernandes Mendes, Lothar Boksteen, Hans Breeveld, Serena Muntslag-Essed, Jules Wijdenbosch en Jules Ajodhia. Het deskundig team heeft zich vanaf de start in dit traject laten leiden door de normen waaraan een rechtvaardig kiesstelsel moet voldoen, zoals geboden door het Constitutioneel Hof (CHof) en de uitgangspunten die een wetswijziging mogelijk maken. Deze normen zijn:
- Het gelijkheidsbeginsel
- Een wetswijziging dat kan rekenen op steun van 2/3 meerderheid in De Nationale Assemblee.

Optie A
Bij optie A gaat het alleen om de wijziging van de Kiesregeling. In deze optie wordt als uitgangspunt de Kiesregeling gewijzigd en niet noodzakelijk ook het kiesstelsel. Dat betekent conform het huidige artikel 61 Grondwet continuering
van evenredigheidsstelsel binnen de vastgestelde kiesdistricten. De gedachtegang bij de wijziging van de zetelverdeling is dat alle zetels die achter de komma hoger uitvallen dat 0.5 naar boven worden afgerond en minder dan 0.5 naar beneden. De door enkele fracties voorgestelde zetelverdeling brengt met zich mee dat in afwijking van dit principe ten koste van Paramaribo een zetel wordt toegekend aan Coronie, waardoor Paramaribo in plaats van 22, 21 zetels verkrijgt en aan Coronie in plaats van geen (0), 1 zetel wordt toebedeeld. Van Wanica wordt ook 1 zetel afgetrokken, waardoor dit district 11 zetels verkrijgt in plaats van 12, welke zetel vervolgens wordt toebedeeld aan Brokopondo die in plaats van 1 zetel, 2 zetels verkrijgt. Het algemeen uitgangspunt in dit model is dat elk district met tenminste 1 zetel vertegenwoordigd dient te zijn in DNA. Het deskundig team adviseert op basis van de mogelijkheden de zetelverdeling voor optie A. Er zijn diverse randvoorwaarden waaraan voldaan moet worden.

Optie B: Wijziging van het kiesstelsel
Optie B houdt in dat 51 DNA leden op twee niveaus worden gekozen:
1. Per district: 10 zetels (voor elk district 1) op basis van meerderheidsstelsel per district.
2. Landelijk: 41 zetels op basis van het landelijk evenredigheidsstelsel.

De kern van optie B is dat het kiesstelsel wordt gewijzigd, met name het stelsel op basis waarvan het kiesrecht wordt uitgeoefend. Een fors deel van het aantal DNA-zetels (80.4%) wordt via het landelijk evenredigheidsstelsel bij grootste gemiddelde en voorkeurstemmen verkozen. Het landelijk doen verkiezen van de 41 zetels garandeert een zo groot mogelijke evenredigheid en daarmee gelijke behandeling van de kiezer. Daarnaast vindt de verkiezing in de districten -hetgeen een minimaal deel van 19.6% is in dit stelsel-, plaats op basis van het meerderheidsstelsel.

In het rapport wordt verder uitleg gegeven over het wijzigen van artikel 61 van de grondwet waarin staat dat een kandidaat minstens twee jaar moet wonen in een district. De grondwetswijziging moet in principe uiterlijk 25 mei dit jaar plaatsvinden. Voorgesteld wordt om die artikelen te wijzigen waarover consensus bestaat en niet ingewikkeld zijn.

U kunt het rapport van het deskundig team hier downloaden.


Documenten: