Column: Wanneer gaat bij EBS het licht echt aan?

Er hangt al geruime tijd een donkere wolk boven de Energiebedrijven Suriname (EBS). Niet vanwege een stroomstoring dit keer, maar door bestuurlijke ruis, spanningen en een groeiend gebrek aan vertrouwen. De vakbond ligt overhoop met de directie sinds bondsvoorzitter Marciano Hellings zijn ontslag kreeg. Zowel de Arbeidsinspectie als de Ontslagcommissie stelden de directie in het ongelijk, maar die legde zich daar niet bij neer en stapte naar de groene tafel. Sindsdien is de sfeer elektrisch geladen - maar niet van de soort die licht geeft.

Alsof dat nog niet genoeg was, kwam daar een nieuwe kwestie bij: de Stichting voor Bosbeheer en Bostoezicht (SBB) ontdekte dat de EBS bruinhartpalen had opgekocht die vermoedelijk illegaal zijn gekapt. SBB-directeur Ruben Ravenberg moest bijna een jaar wachten voordat hij toestemming kreeg om onderzoek te doen. Inmiddels zijn bijna duizend palen in beslag genomen. Dat is geen administratieve vergissing, maar een systeemfout die dieper ligt dan één vracht hout.

EBS-directeur Leo Brunswijk wilde de zaak, “in landsbelang”, met de mantel der liefde bedekken. De palen waren immers nodig. Maar Ravenberg handelde zoals het hoort: volgens wet en recht - als een paal boven water. Hij bracht verslag uit aan de procureur-generaal en hield zich aan zijn wettelijke plicht. In een land waar integriteit te vaak wordt afgewogen tegen politieke overwegingen, verdient dat respect.

Maandag werd een aandeelhoudersvergadering gehouden bij de EBS. Opvallend genoeg was president Jennifer Simons, de hoogste aandeelhouder, niet persoonlijk aanwezig. Zij liet zich vertegenwoordigen door de minister van Natuurlijke Hulpbronnen. De directie bleef grotendeels intact, op CTO Armand Bipat na. Zijn functie wordt overgenomen door Rishi Mathoera, tot voor kort secretaris van de bond die de directie juist wilde laten vertrekken. Hij zal zijn bestuursfunctie bij de bond moeten neerleggen, maar als insider zal hij ongetwijfeld met scherpe blik toekijken.

De nieuwe Raad van Commissarissen roept eveneens vragen op. De ABOP schoof internist-nefroloog Subhash Goerdat naar voren, terwijl de NPS koos voor Leon Brunings. Wat een arts in de RvC van een energiebedrijf moet doen, blijft onduidelijk. Of is het symbolisch? Misschien is EBS zo ziek dat er een dokter nodig is om het bedrijf weer gezond te maken. Alleen: dit soort patiënten genezen niet met een recept, maar met goed bestuur, transparantie en lef.

De vraag blijft dus brandend: wanneer gaat bij EBS het licht eindelijk aan? Wanneer komt er een quick scan, zoals eerder bij de Melkcentrale, om helderheid te brengen in de bedrijfsvoering, financiën en de cultuur van vriendjespolitiek? Maar de echte vraag is misschien nog fundamenteler: wanneer gaan we in Suriname eindelijk overal met één meetlat meten?

Het mag niet uitmaken wie de minister is of welke partij een staatsbedrijf aanstuurt. Waar de wet is overtreden, moet recht worden gedaan. Waar bestuur faalt, moet worden ingegrepen. En waar integriteit ontbreekt, moet transparantie het overnemen - ongeacht kleur, vlag of coalitie. Het wordt tijd dat de overheid laat zien dat goed bestuur geen campagnebelofte is, maar een morele plicht. Een land dat zichzelf serieus neemt, kan zich niet blijven verschuilen achter politieke loyaliteiten.

Of het nu bij de EBS is, bij een ministerie of bij een ander staatsbedrijf: één land, één standaard, één wet.