SNB: Kundige notariële beroepsgroep is essentieel

Met de blik naar voren gericht wil de Surinaamse Notariële Beroepsorganisatie (SNB) met opleidingen het kennisniveau bij de leden opkrikken. Immers wet en recht zijn constant aan verandering onderhevig: nieuwe wetgeving, rechtspraak en literatuur. Er zullen zeker praktische, technische en financiële uitdagingen zijn om het allemaal te regelen, onderkent SNB-penningmeester Madhuri Nannan Panday. “Maar voor het bestuur is het “essentieel om te beschikken over een kundige notariële beroepsgroep”.

SNB wil leden die hun vakgebied goed beheersen om zo de gemeenschap en rechtszoekenden optimaal te kunnen dienen. Nannan Panday sprak vrijdag bij de beëdiging van notaris Xenobia van Dijk op het Hof van Justitie. SNB vindt regelmatige bijscholing en participatie aan notariële activiteiten nodig voor een goede beroepsuitoefening. Aan Van Dijk dan ook het verzoek om zich te blijven scholen.

Zelf timmert de organisatie binnenshuis al aan de weg. Voor SNB-leden is er een leergang bestaande uit enkele modulen voor het notariaat ontwikkeld; een SNB-samenwerking met verschillende partners. Zo zijn al drie leden met andere docenten getraind om aan kennisoverdracht te doen. Van het jaar starten de cursussen voor de overige leden, gaf de penningsmeester aan. Naast de modulaire leergang denkt SNB hardop na om een permanente opleiding voor het notariaat te ontwikkelen. Notarissen kunnen via een puntensysteem in het reglement - nog in de maak - blijvend worden geschoold.

Een ander plan is de introductie van een beroepsopleiding voor kandidaat-notarissen. De praktijk wijst uit dat pas afgestudeerden behoefte hebben aan bijscholing in specifieke rechtsgebieden in het Surinaams recht. Bijvoorbeeld oud-erfrecht en recht van erfpacht/grondhuur. Het gros van de personen volgt de notarisopleiding in Nederland. Nannan Panday: “Voor een goede beroepsuitoefening is het van belang dat de startende kandidaat-notaris kennis werft in het specifiek Surinaams recht en de relevante verschillen met het Nederlands recht.”

Ook trainingen voor notariële medewerkers en personen met interesse voor een baantje op het notariaat zijn op de SNB-agenda. Het gaat dan vooral om hen vakterminologie, wetten en regelgeving van belang in de praktijk bij te brengen.

Hofpresident Iwan Rasoelbaks gaf de nieuwe notaris mee dat “dit dankbaar beroep een goede boterham in zich bergt, doch dat er daarbij ook toetjes kunnen worden opgediend met soms een wrange smaak”. In die momenten raadt hij aan om terug te vallen op de kernwaarden van de eedsformule, het systeem van het notarieel recht, SNB-instructies, reglementen op het notarisambt en daarbij steeds te goeder trouw te handelen.

Van Dijk, de 38e notaris in Suriname, ziet haar start als notaris als een grote uitdaging. In 2019 werd ze kandidaat-notaris met waarnemingsbevoegdheid, “dat was al een zekere verantwoordelijkheid en nu ben ik te allen tijde verantwoordelijk”. Notaris-zijn is een zwaar beroep, “elk moment van de dag, bij elke handeling moet je de kernwaarden van het beroep in act nemen. Dat vergt veel moeite en energie.” Ook de opstart als notaris, de ondernemende kant in deze onzekere (covid) tijden, noemt zij uitdagend.

De valkuilen in het beroep waarvoor iedereen waarschuwt, zijn haar niet onbekend. “Cliënten komen voor hun eigen belang en als notaris moet je je altijd onpartijdigheid kunnen opstellen. Ook zijn er cliënten die heel overtuigend hun verhaal doen en overkomen, als notaris moet je je niet laten leiden”, zegt Van Dijk. Ervaring leert dat cliënten nu ook meer durven te vragen - om buiten het boekje te handelen. “Soms kun je op basis van de wet een akte niet passeren, je moet dan ‘neen’ zeggen. Je mag en moet weigeren.”

Van Dijk houdt van de klassieke Indiase dans Kathak en apintiedrummen. “Laat daarom uw danspassie symbool staan voor flexibiliteit in stede van krampachtigheid en kunstzinnigheid in stede van starheid in uw beroepsuitoefening en laat het drummen op de apintie, het recht, de gerechtigheid en de dienstbaarheid doen weergalmen in uw beroep”, gaf Rasoelbaks haar nog mee.